হোষ্টেলৰ পৰা ঘুৰি গৈ পায়েই পলিয়ে যিহে দুখভৰা মুখ এখন লৈ বহিলগে, সবেই ভাবিলে পিছদিনাই ছাগে এই অধমে ৰূম এৰি হোষ্টেল গমন কৰিবহে লাগিব, তাই তেনেকৈ ভয় খুউৱাত ওস্তাদ আগৰেপৰাই । পিছে সুখবোৰ জানো চকু মুখৰপৰা বেছি সময় লুকুৱাই ৰাখিব পাৰি! পলিও ধৰা পৰিছিল, ইহঁতকেইজনীয়ে বুজি পাইছিল , সোনকালে যে আমি লগ এৰা এৰি নহঁও আটাইকেইজনীয়ে বুজি উঠিলে, এই আনন্দৰ সময়কণ আৰু মধুৰ কৰি তুলিবলে তিৰুৱে গোটাই থৈছিল আন এটা বাতৰি, অমৃতাক কামুৰিব পৰা বাতৰি, অমৃতাৰ প্ৰেমত আকুল হোৱা প্ৰেমিক কবিৰ বাতৰি । আমাৰ হোষ্টেলত হৈ অহা গোটেই কথাখিনি শুনাত গুৰুত্ব কাৰো নাছিল, সবৰেবাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হৈছিল মই নোযোৱাটোহে। ঘৰলৈও খবৰটো দি আহিছিলো, দেউতাইও একো নক’লে , মনটো ভাল লাগিছিল, জানুৱাৰীত গ’লেও হ’ব আৰু, গোটেই ডিচেম্বৰ মাহটো অন্ততঃ আমি আকৌ একেলগে থাকিব পাৰিম । এই সুখৰ সময়কণ আৰু সোৱাদলগা কৰি তুলিছিল সিদিনা মহাদেৱ হোটেলৰ পৰা অনা গজাকেইটাৰ লগত খোৱা দেৱাশ্ৰীৰ হাতৰ স্পেচিয়েল চাহকাপে, এনেই একাপ ভাগৰ জুৰোৱা চাহ, তাতে তিৰুৰ মুখত অমৃতাৰ নতুন প্ৰেমিক কবিৰ কবিতা, অমৃতাই খঙত তিৰুক নুচুই নিকিলালে আৰু, বুলবুলৰ লগত তাইজানো তুলনা কৰিব পাৰে আন কাৰোবাক? তাকো সেইজন কবিক যিজনক দেখিলেও মুঠেই ভাল নালাগে, কবিৰ নাম আছিল ন আখৰেৰে , পিছে আমি নাম দিছিলো অমৃত , কবি অমৃত। এই কবি মহোদয়ে কিন্তু কেতিয়াও অমৃতাৰ চকুলেও চাই পোৱা নাছিল, মাথোঁ তাইৰ প্ৰেমত পৰি নুবুজা কবিতা কিছুমান লিখিছিল, অৱশ্যে কবিজনা অভিজ্ঞানৰ অথৱা পিছফালৰ মেচৰ কোনো নাছিল, আইনৰ ছাত্ৰ আছিল, (এতিয়া অৱশ্যে কবিৰ নাম শুনা নাই, অমৃতাৰ বিৰহতে হয়তো কবিতাৰ ইতি পৰিল তাতেই) কবিৰ কবিতাত কেৱল অমৃতা , অমৃতাবিহীন পৃথিৱীত কবিয়ে নিজকে কল্পনাও কৰিব পৰা নাছিল বোলে। অমৃতাই কামোৰ খাইছিল, খঙতে আমাক শাস্তি বিহিছিল , সিদিনা ৰাতিৰ ভাতসাজ আমাক বনাবলে দিছিল ।
ভয়ানক শাস্তি আছিল আমাৰ বাবে, সঁচাই ভয়ানক আছিল। খোৱাত বেয়া নাছিলো যদিও বনোৱাৰ নামত আমি ক শুন্য ভট্টাচাৰ্য আছিলো, এজনীতকৈ আনজনী চৰা, পলিয়ে ভাত বনাবলে ৰাজি হ’ল , ৰাজি হ’ল মানে কাটিকুটি দিব, তিৰুৱে ধুই পখালি দিব আৰু সিজোৱা পকোৱা মোৰ ভাগত পৰিল। দেৱাশ্ৰীয়েও অমৃতাক পূৰ্ণ সমৰ্থন জনালে, খংহে উঠিছিল , একে ঠাইৰে ছোৱালী হৈ মোক অলপো দয়া কৰুণা একো নকৰিলে বুলি ! পিছে হাৰ নমনা ভকত আছিলো আমি, গতিকেই তাহাঁতকেইজনীতকে ভালকে বনাই খুৱাম বুলি আমিও লাগি গ’লো ৰন্ধাত। তেনেতে অভিজ্ঞানীহঁতৰ সেই বিশেষ গলহেকাৰী, সেইদিনা আমাৰ সময় নাছিল অভিজ্ঞানীহঁতৰ লগত কথা পতাৰ, সন্মুখত আছিল আমাৰ বাবে ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান, ভাত বনোৱাৰ প্ৰত্যাহ্বান তাকো সুস্বাদুকে। কেৱল বনোৱাই নহয়, আমি সব কৰিবলে ৰাজি হৈছিলো এটা চৰ্তত , তাহাঁত দুজনীয়ে যাতে মুখেৰে একো নামাতে, বেচেৰী দুজনী আমাৰ চৰ্তত সন্মত হৈছিল যদিও আঁৰ চকুৰে আমাক চাই থাকিল , পেটে পেটে ছাগে অলপ ভয়ো খালে, ভোকৰ ৰাতি এটা পাৰ কৰিব লাগিব বুলি। পাত্তা দিয়া নাছিলো সিহঁতক, সিহঁতেও দিয়া নাছিল, ৰাজৰাণী হ’লেও বোলে হেঁতা ঘুৰাবই লাগিব বুলি আওপকীয়াকে বুজাইও দিলে। পিছে গড়ৰ ছাল ডাঠ, আমাক পাৰেনে! তিৰুৱে মাজে মাজে অমৃতাৰ প্ৰেমিক কবিৰ কবিতা গাই থাকিল, অমৃতাৰ এণ্টেনা চুলি আৰু ঠৰঙা দিলে যদিও সহ্য কৰি গ’ল, দেৱাশ্ৰীয়ে ঘোপা চকুৰে দমদাৰ চাঁৱনি দুটামান দি নিজৰ পঢ়াত মন দিলে, তাই পঢ়া দেখিলে মোৰ গাত লাগে অকণমান, মইযে কমকে পঢ়োঁ, পিছে আমাৰ মন বেলেগলে ঢাল খুৱালে আমাৰে দিগদাৰ, সন্মুখত ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান যে!
upsc ৰ মৌখিক পৰীক্ষা দিবলেও ছাগে ইমান চিন্তা নহয়, যিমান ভাত সাজ বনাবৰ বাবে আমি চিন্তাত পৰিছিলোহঁত। কিনি অনা সতেজ পাচলিৰেভৰা খৰাহিটোলে চালো, দুটা ফুলকবি,বেঙেনা,অলপ মটৰমাহ আৰু ধনিয়া পাত, আলু পিঁয়াজ আছেই । পলিয়ে মোলে এনেকুৱা এটা চাৱনি দিলে যে পলকতে বুজি গ’লো ৰাতিৰ খানাৰ মেন্যু কি হ’ব, তিৰু কামোৰ দিয়াত মগ্ন অমৃতাক, তাইৰ চকু দুটা সৰু সৰু, গোল । চাঁওতে পিৰিক পাৰাককে ইফালে সিফালে চাই , কামোৰৰ আতিশয্যত অতিস্থ হৈ অমৃতাই তিৰুক দমেই দিলেহি বোলে ঐ কি শহাৰ নিচিনাকে পিৰিক পাৰাককে চাই আছ? কাম কৰ । তিৰুপতিক লৈ তইও কবিতা লিখ ! হাঁহিত ফাটি পৰিছিলো আমি গোটেইকেইজনী, এৰাতো তিৰুৰ চকুহালি শহাৰ নিচিনাই , অকণমানি, মৰমলগা, সেইদিনাৰপৰাই শহাচকু নাম হ’ল ( সেই শহা চকুহালি আঁক বাঁক কৰাৰ নামত কম অত্যাচাৰ চলালেনে বাৰু পিছলে)। আমাৰ জঠৰতা নাইকিয়া হ’ল আৰু আকৌ খানাত লাগি গ’লোহঁত। পলিয়ে চাইজ মিলাই মিলাই ফুলকবি কটাত লাগি গ’ল তিৰুৱে মটৰ গুচালে , আধাহে থাকিলগে, আধা গুচাঁওতাৰ পেটত সোমাল আৰু মই মা আৰু দেৱাশ্ৰীৰ তপত কেৰাহিখনলে মনত পেলালো আৰু সাউতকে আহিল মনলে গোটেইবোৰ, ইহঁতে ক্যা বুলি ভাবতা হ্যে অ’ আমাক? দেখুৱাই দিম ৰ আজি , আঙুলি চেলেকি আঙুলিকে চোবাবিহঁত ৰ আজি । ইহঁতে কি কাটিলে কি ধুলে তালে চোৱাৰ সময় নাই, চকুৰ আগত কেৱল এখন ধোঁৱাই থকা ফুলকবি মটৰৰ ভাজি , ওপৰত দুডালমান আধাকেঁচা ধনিয়া …কিযে মকমকীয়া গোন্ধ! ভাবিয়েই ভাল লাগি গ’ল, খাবলে আৰু কেনে মজা লাগিব !
ভবামতেই কাম, কেৰাহীৰ তলত জুই দিলোৱেই , তিৰুৱে পাচলি ধুবলে গৈছেহে , তাই আহে মানে গৰম হ’ব ছাগে। ইফালে পলিয়েও গোল গোল বেঙেনা কেইটা চকলিয়াবলে লাগিল , মানে ঠাণ্ডাৰ ৰাতিৰ এসাঁজ মজাৰ খানা হ’ব আজি । ঘৰত মায়ে বেছিকে বনাবলে এলাহ কৰিলে এনেকৈ ফুলকবিৰ ভাজি এখন আৰু পোৰা বেঙেনাৰ পিতিকা বনাই , কিযে তৃপ্তিত ভাত খাঁও সেইদিনা, মাৰ ভাতসাঁজলে মনত পৰাৰ লগে লগেই দুগুণে উৎসাহ পোৱা যেন লাগিল , মুঠতে আজি ইহঁতক মনত থাকি যোৱাকে খুৱাম । তিৰু লাহে ধীৰে পাছফালৰপৰা আহি পোৱালে মোৰ কেৰাহী বাৰুকৈয়ে গৰম হ’ল , গৰম কেৰাহীত তেল ঢালি দিবলেহে পালো, ঔ আই কি হ’ল অ’ জুই দেখোন তলত যিমান কেৰাহীৰ ওপৰত তাৰ তিনিগুণমান বেছি , দেৱাশ্ৰীয়ে আকৌ পঢ়া টেবুলৰপৰাই আমাৰ আলেখ লেখ চাই আছিল হ’বলা , দৌৰি আহি যেনিবা কেৰাহীৰ তলৰ জুই নুমুৱাই দিলেহি লগতে এক বিদ্ৰূপভৰা চাঁৱনিও । তেতিয়ালে কেৰাহীৰ পিঁয়াজে বৰণ সলনি কৰি প্ৰায় ক’লা পৰিছিলেই আৰু পোৰা পোৰা গোন্ধ ওলাইছিলেই,হ’লেও কথা নাছিল , তাতে হালধি নিমখ জলকীয়া সববোৰ দি আৰু অলপ দেৰি ভাজি ফুলকবিখিনি দি অলপ আৰাম কৰি লঁও বুলি ভাবোঁতেই ওলাল নহয় আকৌ কবিৰ কথা, অভিজ্ঞানীহঁতৰ কথা , মেহফিল আৰু জমিল, ইহঁত দুজনীয়েও পুৰা যোগদান দিলে , তেনেতে নাকত এক অদ্ভূত পোৰা পোৰা গোন্ধ লগাতহে মনত পৰিল গেছত বহাই থৈ অহা ফুলকবিৰ ভাজি খনৰ কথা, পলিয়ে আৰু ওস্তাদি মাৰি পানী অকণো ঢালি দিলে । ক’লা পৰি যোৱা ভাজিখিনি দেখিও খাব পৰা হ’ব ছাগে বুলিয়েই ভাবি ধুনীয়াকে নমাই থ’লো,ইফালে বেঙেনা ভাজিবলে আছেই , চিন্তা নাই , হৈ যাব। বেঙেনা ভাজিবলে লৈহে দেখিলো, পলিয়ে এনেকৈ বেঙেনা চকলিয়ালে যে তামোল চকলতকৈও পাতল, আৰে চকলিয়াছে ক্যা মতলব? ভাজিছেহে মতলব। গতিকেই পাকৈত ৰান্ধনিৰ ষ্টাইলত থেচ্ থেচকে বেঙেনা কেৰাহিত পৰিলগে, জুই প্ৰায় কেৰাহিৰ ওপৰলৈকে , ঢাকোনখন লৈ ঢাকি দিলো, মনত এক আনন্দ, আজি প্ৰথম যদিও ভালকে এসাজ বনাই খুৱাম । ভাবি শেষেই নহ’ল , ইফালে বেঙেনাৰ কেৰাহীৰপৰা গোন্ধ ওলালেই , হেঁতাখনেৰে লুটিয়াই দিব খুজিলেও দেখোন লাগি ধৰে, পলিয়ে চকুৰেই কৈ দিলে হৈ যাব। ভাতৰ কাৰণে চাউলত পানী দিবলে তিৰুৱে বাহিৰতেই মালিকনী বাইদেউক সুধি জোখমতে দি আনিছিল বাৰু,গতিকে চিন্তা নকৰিলো। বনাই মেলি আজৰি হৈ ভাত বাঢ়িলো, পিছে গৰম গৰম ফুলকবিৰ ভাজি আৰু বেঙেনা ফ্ৰাই কেৰাহিৰ পৰা উঠি আহিবলেকে মন নকৰে, অগত্যা কেৰাহী টেবুললৈকে আহিল, দেৱাশ্ৰীয়ে বৰ ভাল নাপায় খোৱা টেবুলত কেৰাহী ৰাখিলে, সিদিনা উপায় নাছিল । ভাত খাবলে লৈ দেৱাশ্ৰীয়ে দিনৰে দাইলকন উলিয়াই আনি অামাক ক’লে বোলে তহঁতে ভালকে খা আমি দুজনীয়ে দিনৰ দাইলকনেৰেই খাঁও , ভাজিলিনে পুৰিলি পাচলিবোৰ ধৰিবই নোৱাৰিচোন। পিছে ইমান নিৰ্দয় নাছিল, দাইলৰ ভাগ আমিও পালো, আমাৰ দুঘণ্টাৰ কষ্ট অথলে গ’ল , আমাৰ এখনো ভাজি খাব পৰা নহ’ল । সঁচাই প্ৰথম বনোৱা ভাতসাঁজ মনৰ মনত ৰৈ যোৱা হ’ল । সেইদিনাৰপৰা আমি ইহঁত দুজনীৰ লাচনি পাচনি কৰি কৰি লাহে লাহে খাব পৰাকে বনাবলে শিকিলো যাতে আগলে দিগদাৰ নহয় । অমৃতাৰ শাস্তিয়ে পিছে কামত নিদিলে, কুকুৰৰ নেজ জানো চিধা হয়? ৰাতি আকৌ কবিৰ কথা,এইবাৰ পিছে ফুলকবিৰ কথাও।
আমিও লংকেশ্বৰত এমহীয়া পুৰণি হ’লো,চিনাকিও বাঢ়িল আৰু অভিজ্ঞানীহঁতৰ লগত সলসলীয়াকে কথা পাতিব পৰা হ’লোহঁত। লংকেশ্বৰতে পলিৰ জেঠায়েকৰ পুতেক জয়ন্ত মাধৱ আছিল, তেঁও আমাৰ মহাদেৱৰ ৰসায়ন বিভাগৰে আছিল, লগত আছিল দীপ নামৰ ল’ৰা এটা, এদিন আমাক ৰাস্তাতে লগ পায় অলপ ভালকৈয়ে কামোৰ দিলে, মানে আমাৰ কথা সব জানে দেখোন, দুয়োটা ল’ৰাই মৰমলগা, দেখিলে ভাইটি ভাইটি লগা। এই মহাদেৱ আৰু তিৰুপতিয়ে আমাৰ কথা বাৰু এনেকৈ ক’ব লাগেনে? নিজৰ কথা বা কৈছেনে নাই? পলিয়ে মাতিলে জয়ন্তক আমাৰ ৰূমলে,জয়ন্তও বোলে অহাৰ কথা আছিলেই শিৱাৰ ৰূমলে , গতিকেই একেদিনাই আহিব বুলিও ক’লে। আমাৰ লগত বৰকে কথা নাপাতিলে লাজকুৰীয়া ল’ৰাটোৱে।
ক্ৰমশঃ