জীৱন উদযাপনৰ দিনবোৰ খণ্ড – ১২

আমাৰ এচাইনমেণ্ট দিছিল ক্লাছত, লগতে চেমিনাৰৰ টপিকো দিছিল, দুদিনমান বহু কথা বাদ দি কেৱল ক্লাছ , ৰূম আৰু পঢ়াৰ মাজতে ৰাখিলো নিজকে। আমাৰ ডিপাৰ্টমেণ্টটো ঠিক প্ৰশাসনিক ভৱনৰ সন্মুখতে আছিল, এডমিনিষ্ট্ৰেটিভ বিল্ডিঙৰ সন্মুখৰ ৰাস্তাৰ সিপাৰে মেইন বিল্ডিঙৰ কাষেৰেই সোমাই গ’লে এটা তিনিমহলীয়া ভৱন, তাতেই কেইবাটাও বিভাগ আছে, সংস্কৃত ,হিন্দী ,ইংৰাজী আৰু আৰবীক । ডিপাৰ্টমেণ্টলে যাবলে আমি মেইন গেইটত নানামিলেও হৈছিল । এডমিনিষ্ট্ৰেটিভ বিল্ডিঙৰ আগত বাছৰপৰা নামিলেই হৈছিল, পিছে লংকেশ্বৰত থকালৈকে আৰু অত্যন্ত দেৰি নহ’লে আমি কেতিয়াও তাত নানামিছিলো বাছৰপৰা। মেইন গেইটেৰে সোমাই গ’লে মেইন বিল্ডিং সোঁহাতে, পাঁচটামান চিৰিৰে উঠিয়েই কেইটামান ডাঙৰ ডাঙৰ আইনাৰ আলমিৰা , এই আলমিৰাকেইটা আমাৰবাবে পৰম বিস্ময়ৰ থলী আছিল , এইকেইটাতে কিমানযে পুৰাতত্ব আৰু নৃতত্ব বিভাগৰ বিবিধ ৰহস্য সংৰক্ষিত হৈ আছিল (এতিয়াও আছে ), ইমানযে চুই চাবলে মন গৈছিল সেই অজানা , পূৰ্বপুৰুষীয়া আপুৰুগীয়া সম্পদবোৰ , কিমানযে কাহিনী লুকাই আছিল তাত, এই আলমিৰা কেইটাত ! বিশেষকৈ বিভিন্ন আকাৰৰ বিভিন্ন শিলাখণ্ডবোৰ , শিলবোৰে যেন কাহিনী ক’ব খোজে । ধুনীয়াকৈ সজাই থোৱা আলমিৰাবোৰত পিছে যত্নৰ অতিকে অভাৱ আছিল , আলমিৰাকেইটাৰ সোঁফালে ওপৰলে উঠি যাবপৰা চিৰি, কেতিয়াও উঠি নাপালো সেইফালেৰে। ইয়াৰপৰাই চিধাকৈ সোমাই গ’লেই মেইন বিল্ডিঙৰ সেই বিখ্যাত বিশ পইচাটো, এই বিশপইচাটোৰ তলেৰে যোৱাটো আমাৰ বৰ ভাল লগা আছিল, তাতে পলিৰ অৰ্থনীতি আৰু অমৃতাৰ অসমীয়া বিভাগটোও তাতেই আছিল, লগতে ৰাজনীতি বিজ্ঞান , লাইব্ৰেৰী চায়েন্স , পৰিসংখ্যাবিজ্ঞান আৰু বুৰঞ্জীবিভাগো আছিল তাতেই । এই গোটেই বিভাগবোৰৰ বিভিন্ন লগৰবোৰক এই বিশপইচাৰ আশে পাশেই লগ পাইছিলো,কিছু আছিল পুৰণি চিনাকি আন কিছু পুৰণিবোৰৰপৰা হোৱা নতুন চিনাকি। বন্ধু বান্ধৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিকে ঐশ্বৰ্যশালী আছিলো আগৰেপৰাই ,গতিকে বন্ধু গঢ়োঁতে একেবাৰেই সময় নালাগিছিল ।

পিছে জুনিয়ৰ হৈ থকা কালত বিশপইচাৰে তেনেকৈ ওপৰলে উঠি নাপালো, মেইন বিল্ডিঙৰ আগফালে দুটামান কাউণ্টাৰ , এখন প্ৰকাণ্ড দুৱাৰ, এইখন আমাৰ হোষ্টেলৰ খনতকৈও ডাঙৰ । সেই দুৱাৰখনৰ সমুখেৰেই অন্য এখন দুৱাৰ , এইখন অলপ ওখ , এইফালেৰে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন মহাবিদ্যালয় । আমি প্ৰায়ে পলিক তাইৰ ডিপাৰ্টমেণ্টৰ আগত থৈ সেইফালেৰে ওলাই আমাৰ নিজৰ ডিপাৰ্টমেণ্টলে গৈছিলো আৰু কেতিয়াবা আইন মহাবিদ্যালয়ৰ আগেৰে মোৰ কটনৰ ৰূমমেট শিৱাণীক লগ কৰি নিজৰ ডিপাৰ্টমেণ্টলে গৈছিলো, পলিক এৰাৰ পিছত মই প্ৰায়ে অকলে যাব লাগিছিল, দূবৰি হোষ্টেলৰপৰা আহিছিল বাবে আমি ৰাতিপুৱা লগ নাপাইছিলো , ঘুৰি যাঁওতেহে গোটেইকেইজনী আকৌ লগ হৈছিলোহঁত ।

আমাৰ ডিপাৰ্টমেণ্ট থকা বিল্ডিংটোত সোমায়েই বাঁওহাতে সংস্কৃত বিভাগ(বৰ্তমান নাই তাত) তাৰেই সোঁহাতৰ প্ৰথম ডাঙৰ হলটোতে আমাৰ ১ম ষাণ্মাসিকৰ ক্লাছ হয়, তাৰ পিছৰ সৰু ৰূম এটাত বেদ বিভাগৰ ৩য় ষাণ্মাসিকৰ ক্লাছ , কৰিড’ৰটোৰ বাঁওহাতে প্ৰথম ৰূমটো ৩য় ষাণ্মাসিকৰ কাব্যবিভাগৰ আৰু তাৰে পিছৰটো ৰূমত দৰ্শনৰ ক্লাছ। দৰ্শনৰ ৰূমটোৰ পিছতেই প্ৰফেছৰসকলৰ ৰূম আৰু সন্মুখৰ আহল বহল ৰূমটো বিভাগীয় প্ৰধান ৰ ৰূম , তাৰ আগৰ সৰু ৰূমটো শচীনদাৰ , অমাৰ ডিপাৰ্টমেণ্ট বিয়েৰাৰ শচীনদাৰ ৰূম , তাতে আমি লাগতীয়াল বস্তুবোৰ পাইছিলো আৰু এচাইনমেণ্টবোৰো জমা দিছিলো ।

ডিপাৰ্টমেণ্টলে সোমাই যাওঁতেও প্ৰথম তিনিমাহমান একেবাৰে নিমাখিত প্ৰাণীৰদৰেই সোমাই যাঁও, বিশেষকৈ কাব্যৰ ৰূমটো নিজেই নেদেখাকে যাবলে পালে ভাল পাঁও। গৈয়েই পিছৰ দুৱাৰখনেৰেই সোমাই আগৰ বেঞ্চখন দখল কৰাত পিছে ভালেই আছিলো, বৰ দেৰি হ’লেহে পিছৰফালে বহিব লগীয়া হৈছিল। পিছে আমি কটনিয়ান বান্ধৱীকেইজনী দূবৰি , বৰ্ণালী , গীতাঞ্জলি , হীৰা আৰু মই একেলগেই বহিছিলো, আমি পঢ়োঁতে সেই পুৰণিকলীয়া পাঁচজনীয়া বেঞ্চিবোৰেই আছিল , গতিকেই পাঁচোজনী বহিবলে দিগদাৰো হোৱা নাছিল । আমাৰ পাঁচজনীৰ মাজৰ যিকোনো এজনী বহিলেই বাকী চাৰিজনীৰ আসন সংৰক্ষিত অৱস্থাত পোৱা গৈছিল, আমাৰ বিভাগৰ ৬০ খন আসনৰ ৬০ খনতেই নাম ভৰ্তি হৈছিল , কিন্তু প্ৰথম মাহত আমি পাঁচজনীয়ে বেলেগৰ লগত প্ৰায় বন্ধুত্ব নকৰিলো বুলিলেও ভুল নহয়, গাত অলপ কটনিয়ান লেবেলটো আছিল বাবেইনেকি সকলোৰেপৰা অলপ গুৰুত্বও পাইছিলোহঁত।

চিনিয়ৰ সকলেও আমাক ভাল গুৰুত্বই দিছিল, ইয়াতো চিনিয়ৰৰ ভয় কিন্তু হোষ্টেলৰ ভয়তকে বেলেগ আছিল তাতে আমাৰ কটনিয়ান চিনিয়ৰ সুমনদা , যিজনে আমাক নিজৰ ককায়েকৰ দৰেই আৱৰি ৰাখিছিল, ধ্ৰুৱদা, আশাবা,পাপৰি বা, চন্দনা বা , নীলাক্ষি বা আছিল বাবে মনত সাহস পাইছিলো। সুমনদাক আগতেই কৈ থৈছিলো আমাক ব্ৰেকত চিনিয়ৰসকলে ল’বলগীয়া ইন্ত্ৰ’ডাক্স্যন পৰ্বৰ পৰা পৰাপক্ষত বচাবলে, সুমনদায়েও গহীনকে হৈ যাব বুলি কৈছিল যদিও চিনিয়ৰৰ ফায়দা নুঠুৱাকে নাছিল নিশ্চয়। আমাক কটনৰ চিনিয়ৰ সকলে প্ৰশ্ন নকৰিছিল মানে মেনেইজ হৈছিল গোটেইকেইজন আগৰে চিনিয়ৰ বুলি,পিছে আমাৰ দিবলগীয়া সকলো তথ্যপাতিৰ যোগান লগৰ বাকীসকলক দিয়াটো আমি খাটাং হৈছিলো। কটনত পঢ়োঁতেই আমাৰ খুউব বন্ধুত্ব আছিল চিনিয়ৰ সকলৰ লগত, গতিকে অলপ খামিদাঠ আছিলো,পিছে কটনৰকেইজনে বাৰু নামাতে কিন্তু বাকী সকল? । জু্স্মিতা, উৰ্মি, মল্লিকাহঁত চিনিয়ৰ আছিল যদিও আমাৰ দেৰগাঁৱৰে অাছিল বাবে আগৰেপৰাই বন্ধুৰদৰেই আছিল , হ’লেও য়ুনিভাৰ্ছিটীৰ চিনিয়ৰ হৈ গ’লে বাকীবোৰ পাহৰা যায় , গতিকে কাৰোপৰা নিশ্চিতি পোৱা নাছিলো আমাক নামাতিব বুলি ।

মাতিছিল , আমাক মাতিছিল ব্ৰেকবোৰত আৰু আমাৰ প্ৰতিভাৰ সন্ধানত লাগি গৈছিল প্ৰাণজিত দা , নৱ দা, আত্ৰেয়দা , জয়ন্ত দা, বিন্তী বা, জুৰি বা গোটেইবোৰে । সংস্কৃতত abcd গাবলে দিয়াটো কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰি, কিযে বুদ্ধিমত্তা সকলোতে! কোনো পিছপৰি ৰোৱাবিধৰ নাছিল, সকলোৰে সাংঘাতিক বুদ্ধিদীপ্ত প্ৰশ্ন, পাৰিছিলো উত্তৰ দিব, নোৱাৰাবোৰ হিচাব কৰিছিলোহি বাহিৰত, কাৰোবাৰ মুখেৰে হয়তো আমি পৰিৱেশন কৰা কটনৰ সেই বিখ্যাত পুতলা নাচটোৰ বিষয়ে গম পাইছিল, বাৰে বাৰে দেখুৱাইছিলো ছুকুবায়ে শিকোৱা সেই পুতলা নৃত্য, বিহু নাচিছিলো, কবিতা আবৃত্তি কৰিছিলো, ব্ৰেকৰ সময়কণৰ উপৰিও শিক্ষকসকলৰ অনুমতি লৈ আমাৰ লগত চিনাকি পৰ্ব প্ৰায়ে চলিছিল ডিপাৰ্টমেণ্টত। বহুতো নতুন কথা শিকিছিলো লগতে পৰৱৰ্তী বৰ্ষৰ বাবে নিজকে প্ৰস্তুত কৰিবও পাৰিছিলো। আমাৰ চিনিয়ৰসকলে আমাক কিবা সুধিলে ডিম্পীবা আৰু গায়ত্ৰীবা কিন্তু একদম নিৰ্বিকাৰ হৈ থাকিছিল, ভাবি ৰূমমেটক ভালকৈয়ে নিৰীক্ষণ কৰিছিল ডিম্পীবায়ে। ডিম্পীবাক সবেই জোকাইছিল ৰূমমেটক চাবি , কোনোবা এজনে এনেকৈও ক’লে বোলে ঐ ডিম্পী ..এই আকৌ হাঁতী দেই …হাঁথী কে দাঁত ….খানে কে এক ঔৰ দিখানে কে এক। লাজতে মুচকচ যোৱা যেন লাগিছিল , তাৰমানে ইমান নিমাখিত হৈ থকাটো ধৰা পৰিছিল চিনিয়ৰসকলৰ আগত , পিছে হয়োতো হাঁতী যে…হাঁতীৰ দাঁত যে… লাজকণ পুৰি খালো তেতিয়াই।

কিন্তু যিয়েই নহওক এই চিনাকি পৰ্ববোৰত সকলোবোৰ একাত্ম হ’বলে এটা খুউব সুন্দৰ সুযোগ পাইছিল, বহুতে ভাল পাইছিল আৰু বহুতে বেয়া। আমি পিছে ভালেই পাইছিলো , আমাৰ দূবৰিয়ে আকৌ সাংঘাতিক চিৰিয়াছ লুক এটা দি থাকে , চিৰিয়াছ দেখুৱালেও তাই সাৰি যোৱা নাছিল, সাৰি যোৱা নাছিল গান ভালপোৱা ল’ৰাটোৰ চকুৰ পৰাও, আৰম্ভণিৰপৰাই তাইৰ প্ৰেমত পৰিছিল, তাইৰ চকুৰ, তাইৰ ব্যক্তিত্বৰ প্ৰেমত, কৃষ্ণচূড়া নগৰীত পূৰ্ণতা নোপোৱা প্ৰেমত পৰিছিল। আমি গমেই পোৱা নাছিলো সেই নিভাঁজ প্ৰেমৰ কথা , বহুদেৰিকে গম পাইছিলো , প্ৰায় জালুকবাৰী এৰাৰ সময়ত। তাই পিছে কেতিয়াও ভবাও নাছিল বেলেগ একো, আমাৰ যে দোস্তী আছিল তেঁও । যিয়েই নহওক বাৰু আমাক পিছে চিনিয়ৰসকলে ব্যতিব্যস্ত কৰা নাছিল, আমাৰ প্ৰতিটো যোগাত্মক কথা তেঁওলোকে ভাল পাইছিল হ’বলা , গতিকেই খুউব সোনকালেই আমি চিনিয়ৰৰ পৰা আমাৰ লগৰ আনবোৰতকে বহু আগতীয়াকে মৰম বুটলিবলে সক্ষম হৈছিলোহঁত , এই আন্তৰিকতা এতিয়াও একেই ।

আমাৰ তেতিয়ালৈকে হোৱা চিনাকি পৰ্বত আমি গম পাইছিলো যে আমাৰ লগৰ জাঁজীৰ ফালৰপৰা অহা ল’ৰা এটা অতিকে ওস্তাদ, নজনা কথা অথৱা কাম খুউবেই কম আছিল, কি নাজানিছিল সেই পাৰ্গত টংকেশ্বৰ নামৰ ল’ৰাটোৱে, আমাৰ অসমীয়া সংস্কৃতিৰ বৃহৎ ভাণ্ডাৰৰ প্ৰায়খিনিৰ জ্ঞানেই টংকেশ্বৰৰ দখলত। বন্ধু হৈছিল , ভাল বন্ধু, চিৰজীৱন চলাই নিব পৰা বন্ধুত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল । লাহে লাহে আমি আমাৰ লগৰখিনি ভাল বন্ধু হৈ উঠিছিলোহঁক , তেতিয়া কটনিয়ানৰ লেবেলখন সোলোকাই থৈছিলো, অসমৰ ইমূৰৰপৰা সিমূৰলৈকে তেতিয়াৰ গোটেইকেইখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা আহি গোটখোৱা পোহৰ সন্ধানী বন্ধুবোৰ এক হৈছিলোহঁত। তাৰ মাজত অতি বিশেষ হৈ উঠিছিল কেইজনমান বন্ধু বান্ধৱী, এই বান্ধোন আছিল মৰমৰ একান্তই মৰমৰ । চিনিয়ৰসকলে আমাক চিনাকিপৰ্বৰ জৰিয়তে তেঁওলোকৰ লগতে নহয় , গোটেই সংস্কৃত বিভাগটোৰ লগতে পৰিচিত কৰি তুলিছিল, অন্তৰংগ কৰি তুলিছিল।

তেনেকুৱা কোনোবা এটা দিনত আমাৰ ক্লাছ পিছবেলা নাছিল, পিছবেলা ক্লাছ নাথাকিলে আমি প্ৰায়ে ক’ৰবালে যাঁও , ফাঁচী বজাৰ অথৱা কিতাপ আনিবলে পাণবজাৰ । দূবৰি , পলি আৰু মই আমি তিনিওজনী যোৱাৰ কথা সিদিনা , পলিক লগ কৰিবলে আমি আইন মহাবিদ্যালয়ৰ আগেৰে গৈছিলো, আমাৰ লগত জীনাক্ষিও নামি আহিছিল পলিক লগ কৰিবলে বুলি । তেনেতে লগ পালো সিদিনা প্ৰপৌজ কৰিবলে অহা AT 9 হোষ্টেলৰ দিলীপক, দিলীপক দেখিয়েই আমাৰ খুউব হাঁহি উঠিল, সিদিনাৰ ঘটনাটো মনত পৰি , সিও হাঁহিলে আমাক দেখি। তাক মাতিবলে বুলি আইন মহাবিদ্যালয়ৰ ঠিক সন্মুখতে থকা ছোৱালীৰ জিৰণি কক্ষটোৰ ফালে আগুৱাই যাঁওতেই জীনাক্ষিয়ে বৰ জোৰেৰে খামুচি ধৰিলে মোৰ হাতখন, তাইৰ কোমল হাতৰ লিহিৰি লিহিৰি আঙুলিকেইটাই যিমান পাৰে সিমান জোৰেৰে মোক প্ৰায় টানি নিয়াৰ দৰেই নিলে, আমি দুইজনী ৰৈ গ’লো একে ঠাইতে, একো নুবুজিলো মই। তেনেতে আমাৰ কাষেৰেই পাৰ হৈ গ’ল ধকধকীয়া বগা , ছুটিকে চুলি কটা, চকুত ডাঠ ফ্ৰেমৰ চশমা পিন্ধা ধুনীয়া ছোৱালী এজনী। যাঁওতে জীনাক্ষিৰ ফালে পোন্দোৱাকে চাঁৱনি এটা দি থৈ গ’ল , একমিনিটৰ ঘটনাটো একো তলকিবই নোৱাৰিলোচোন মই , ছোৱালীজনী পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছতো আমি বহু সময় তেনেকৈয়ে ৰৈ থাকিলো। অলপ পৰ ৰৈ তাই ক’লে সেইয়া বোলে কুকু বা, তাহাঁতৰ ডিপাৰ্টমেণ্ট চিনিয়ৰ, প্ৰথমতে মই বৰ গুৰুত্ব নিদিলো , পিছে তেতিয়াহে বুকুখন ধামকে মাৰিলে যেতিয়া তাই ক’লে বোলে বাজনী আমাৰ হোষ্টেলৰে আৰু বিৰাট কাঢ়া। হোষ্টেলৰ চিনিয়ৰে য’তে ত’তে দেখি গ’লে শেষেই আৰু তাতেই কাঢ়া চিনিয়ৰে দেখিলে আৰু শেষ । নতুন কথা এটা শিকিলো, জুনিয়ৰ মানে এক ৰাস্তা এক ধ্যান / একত বিনে নাই আন।

ক্ৰমশঃ