জীৱন উদযাপনৰ দিন খণ্ড – ১৪

সিদিনাৰ ফৰেষ্টস্কুলৰ শেষ হ’বলে ধৰা ৰ’দকণ ভাল লাগিছিল, মোনা ভৰাই ৰাখিব পৰা হ’লে ৰ’দকণ , সময়কণ ৰাখিয়েই থ’লোহেঁতেন ! অস্তমিত সূৰুযৰ আভাই বোৱাই পেলাইছিল আকাশখন , অপূৰ্ব পৰিৱেশ লগতে মনত অলপ লাজো । ফৰেষ্ট স্কুলত আমি বাছত উঠা নাছিলো বৰং খোজ কাঢ়িয়েই গৈ থাকিলো, ইফালে খুটু পুতুৰ কথাৰ অন্তই নহয়, আমি প্ৰায় নীৰৱে গৈ থাকিলো যদিও মাজে মাজে মাজে তিৰুপতিয়ে দুই এটা কথা উলিয়াই পৰিৱেশটো সহজ কৰি তুলিলে। ইফালে মহাদেৱৰ অৱস্থা তথৈবচ, বলে মোৰ মূৰত চিক্স কোবোৱাৰ পৰা মহাদেৱ অসহজ আছিল মোৰ লগত, খিৰিকিৰে কথা পাতিলেও বা বাছত লগ পালেও এনেকৈ মুখামুখিকৈ লগ পোৱা নাছিল কেতিয়াও , গতিকেই মহাদেৱৰ ফিউজ উৰি গ’ল । তেনেকৈয়ে গৈ থাকি বেয়াও লগা নাছিল আৰু কেতিয়া লংকেশ্বৰ পালোগে গমেই নাপালো, লংকেশ্বৰৰপৰাই গোটেইবোৰ ভাগে ভাগে নিজৰ ৰূমলে গ’লোহঁত । পলিৰ মন একদম ফৰকাল । আমি ৰূম পাঁওতে কোনো নাছিল তেতিয়া । দেৱাশ্ৰীয়ে সোনকালে আজৰি হ’লে প্ৰায়েই তাৰাক লগ ধৰে , দেৰি হয় অহা তাইৰ , দুয়োৰে প্ৰেম বহু পুৰণি , কিন্তু দেৰি হোৱাৰদিনা আমি বেয়াও নাপাঁও কাৰণ তাই আমালে লংকেশ্বৰৰ পৰা পকৰি লৈ আহে সেইদিনা। আনহাতে তিৰু আৰু অমৃতাও হয়তো ক’ৰবাত গৈছিল , আমি বিচনাত এনেই বাগৰ দিছিলো , অন্ত নোহোৱা কথাবোৰ পাতি থাকোঁতেই জুনু আহিছিল ৰূমলে দাদা দুটা অহাৰ কথা ক’বলে । জিভা কামুৰি পলি লৰালৰিকৈ ওলাই গৈছিল, তাইযে চাহ খাবলে মাতি থৈ আহিছিল জয়ন্তক কথাটো ক’বলে পাহৰিলে , এতিয়াতো তেঁও কথাৰ মহলা মাৰি বাচি যাব চাহৰ যোগাৰৰপৰা আৰু ফচিলো মানে এই বান্দী। চাহৰ লগত কি দিম চিন্তা কৰি চকুমুদি বৈয়ামকেইটাৰ ভিতৰেই পালোগে , পিছে চুজি চেনি অলপৰ বাদে একো নেদেখিলো , চুজি বনাই পোৱা নাছিলো তেতিয়ালৈকে , লাহে লাহে শিকিছিলো যদিও ইহঁতদুজনীয়ে বৰকে বনাবলে নিদিয়ে । ইফালে আমাৰ হ’স্ত পলি পুৰা কথা পতাত লাগিলেই , মই মাত লগায়েই আৰম্ভ কৰিলো অথ চুজি পৰ্ব । যিকি নহওক সময়ত চাহ ৰেডি হৈ গ’ল, বগা বগা ধুনীয়া আলতীয়া চুজিৰেই চাহ পৰিৱেশন হৈ গ’ল আমাৰ পলিৰ আলহীক, জয়ন্তৰ লগত দীপো আছিল , দুয়ো আলহীয়ে তৃপ্তিৰে খাই বৈ অভিজ্ঞানীহঁতক মাত লগাবলে বুলি গ’ল । অমৃতা আৰু তিৰু আহি পাইছিলহি তেতিয়ালে যদিও দেৱাশ্ৰী আহিলেহে একেলগে চাহ খাম বুলি ৰৈ থাকিলো থকা চুজিখিনিৰে।

ঠাণ্ডা পৰিছিল বৰ , গোটেইকেইজনীয়ে একেখন ব্লেংকেটৰ তলতে সোমাই পুৰা ঠাণ্ডাৰ মজা লৈ আদ্দা মাৰি থাকোঁতেই দেৱাশ্ৰী পাইছিলহি , চাহ বনাই আনিলোগে ধুনীয়কে আদা অকণ দি , লগত চুজি । চুজি মুখত দিয়েই দুইজনীয়ে যিহে মুখ বিকটালে অ’ …. মইও খাই চালো কিবা কেচা কেচা লাগিল চোন , খাবলে মন নোযোৱা সোৱাদ এটা , ইফালে আলহীয়ে চুঁচি বাচিয়ে খাই গ’ল , কথাটো কি? তথাপিও নষ্ট হোৱাৰ ভয়তে খাই থ’লো কিবাকে। অমৃতা আকৌ কাৰ্য কাৰণ সম্বন্ধ বিচাৰ কৰাত একদম পটু আছিল , তাই আলহীয়ে খোৱাৰ কাৰণ বিশ্লেষণ কৰি কৈ দিলে বোলে চকুৰ আগত দুজনীকে মনোনোহা যুৱতীয়ে কেঁচা চুজিৰ ঠাইত যদি মাটি অলপো খুৱালেহেঁতেন তেতিয়াও টকালি পাৰিয়েই খাই গ’লহেঁতেন বুজিছ । জমি উঠিছিল আদ্দা , ঢেৰ কথা পাতিছোলোহঁত , ঢেৰ জীৱনমুখী কথা ।

ডিচেম্বৰ শেষ হ’বলে ধৰিছিল লাহে লাহে, মোৰ মনত আকৌ সেই একেই বেজাৰে হেঁচা দি ধৰিছিল , ইহঁতক এৰি যোৱাৰ বেজাৰ , লংকেশ্বৰত নথকাৰ বেজাৰ । বৰ সুন্দৰ সময় আছিল, আজীৱন সমৃদ্ধ কৰি ৰাখিব পৰা সময় আছিল সেইখিনি । তাৰ মাজতে আমাৰ ৰূমলে আলহী হৈ আহিছিল শীতল শিৱাণি মৈত্ৰেয়ীহঁত , ইহঁত অহাৰ উপৰিও আহিছিল অভিজ্ঞানী শিৱা , ধ্ৰুৱ , টমাছ লগত জয়ন্ত। সেইদিনাও চুজি বনাইছিলো এইবাৰ পিছে খাবপৰা হৈছিল লগতে মেগীও । আমিও নিমন্ত্ৰণ পাইছিলো কোনোবা এটা দেওবাৰত অভিজ্ঞানৰ দেওবৰীয়া পৰঠা খাবলৈ লগতে আলোচনা হৈছিল আহি থকা ৩১ ডিচেম্বৰৰ কথা, আকৌ উকাইছিল বুকুৰ সেই বিষটো ,ঢুকঢুকনিটো ।

লাহে লাহে লাইব্ৰেৰীলে যাবলে লৈছিলোহঁত , দুফালে দুজোপা একেচীয়া গছৰ তলেৰে সোমায়েই শাৰী পাতি কেইবাজোপাও নাহৰ আৰু কৃষ্ণচূড়া , সোমাই যাঁওতেই সলনি হয় সকলোবোৰ , সাংঘাতিক চিৰিয়াছ হৈ যায় কৃষ্ণচূৃড়াবাসী । কিতাপৰ সেই পৃথিৱীখনত মন্ত্ৰমুগ্ধ হৈছিলো , পিছে কিতাপ বিচাৰি অৱস্থা বেয়া হৈ যায় । সেই বিশাল লাইব্ৰেৰীটোত সোমায়েই বাঁওফালে এটা বিৰাট ডাঙৰ বেগ ৰখা কাউণ্টাৰ , তাত টোকেন লৈ বেগ থৈহে যাব পাৰি , দুৱাৰখনৰ সন্মুখতে ঠিক মাজতে এখন ৰেজিষ্টাৰ , ৰেজিষ্টাৰ খনতে ৰচী এডালেৰে বান্ধি থোৱা এটা কলম। সেই কলমেৰে নামটো যেতিয়া লিখোঁ তেতিয়া এক অদ্ভুত ভাললগাই মনটো আন্দোলিত কৰে, নিজকে পঢ়া শুনাতে উচৰ্গা কৰি দিম যেন লাগে , কিমনজন গৌৰৱী ব্যক্তিৰ নাম সেই ৰেজিষ্টাৰে বহন কৰিছে …সোমায়েই ইছ্যু কাউণ্টাৰটো । লাইব্ৰেৰীয়ান গৰাকীয়ে যি কায়দাৰে বিচৰা কিতাপখন কোনটো শাৰীত পাম সেইটো ঠাকঠাককে সজাই থোৱা কাৰ্ডবোৰ চাই আমাক জনাই দিয়ে সেইটো চাই বৰ ভাল লাগে । কাৰ্ডখন লৈ ভিতৰলে সোমায়েই সোঁফালে ঘুৰিয়েই শাৰী শাৰী কিতাপৰ ৰেকবোৰৰ মাজেৰে গৈ গৈ শেষৰফালৰ ৰেকবোৰত সংস্কৃত ভাষাজ্ঞানৰ অপাৰ সমুদ্ৰখন, সেইখন সমুদ্ৰত কতদিন ককবকাইছো , পাৰাপাৰহীন হৈ পৰিছো তাৰ খতিয়ান নাই । আমাৰ সংস্কৃত বিষয়ৰ বহুতো কিতাপ বজাৰত উপলব্ধ নহয় বাবে আমি লাইব্ৰেৰীৰপৰা কিতাপবোৰ ইছ্যু কৰি নিৰ্দিষ্ট পৃষ্ঠাবোৰ তাতেই জেৰক্স কৰি লঁও। এম. এ. পঢ়াৰ গোটেই সময়ছোৱাত লাইব্ৰেৰীৰ লগত একাত্মতা গঢ় লৈ উঠিছিল,বেছিভাগ ক’ৰ্ছৰ কিতাপ বিচাৰি যাঁও যদিও বাঁওফালে থকা জাৰ্ণেল শাখাটোলৈও যাঁও মাজে মাজে। দেশ বিদেশৰ বিভিন্ন জাৰ্ণেলবোৰ তাতেই পাইছিলো পঢ়িবলে, লাহে লাহে প্ৰথম মহলাত থকা পি এইচ ডি ৰ থেছিচ থকা ৰূমটোলৈও গৈছিলো চেমিনাৰ বা এচাইনমেণ্ট লিখাৰ সময়ত। থেছিচবোৰ চুই চাই নিজৰ নামটো আঁওৰাইছিলো ড. …. । নিজকে প্ৰবোধ দিছিলো চৰৈৱতি চৰৈৱতি বুলি , হেৰাই গৈছিলো কিতাপবোৰৰ মাজত , আচৰিত হৈছিলো স্বনামধন্য পণ্ডিতপ্ৰৱৰ কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈদেৱৰ জ্ঞানগৰ্ভতাৰ ওপৰত, সেইটো লাইব্ৰেৰীৰ কিতাপবোৰৰ এটা বৃহৎ অংশ তেখেতৰ ব্যক্তিগত লাইব্ৰেৰীৰপৰা দান কৰা বুলি শুনি আৰু আচৰিত হৈছিলো, যিমানখিনিলে আমি হাতেৰে ঢুকিয়েই নাপাঁও তাৰ শত সহস্ৰগুণ বেছি কিতাপ তেখেতৰ জীৱনকালত অধ্যয়ন কৰিলে । শতকৌটি প্ৰণাম মহীৰূহ ।

লাইব্ৰেৰীৰ পৰা ওলাই আহিলেই আকৌ সেই চঞ্চলা চপলাজনী হৈ পৰিছিলোহঁত, নাইকিয়া হৈ গৈছিল সেই পঢ়াতুৰ ধাতুটো , থাকেনো কোন স’তে ? কৃষ্ণচূড়াবাসীৰ মন নহয়জানো ? বহুতৰ লগত নতুন চিনাকি হৈ লাহে লাহে আপোনৰ পৰা আপোন হৈ গৈছিলোহঁত। হোষ্টেললে যোৱাৰ আগতেই আমাৰ পুৰণি বন্ধুবোৰৰ তালিকাখনত যোগ হৈছিল নতুন নতুন বন্ধুৰ নাম । কোনোবা এদিন ক্লাছৰ পিছত মাৰ্কেটলে গৈছিলো মেঘালীত চাহ খাবলে, ৰবীনদাৰ মেঘালীত সোমালেই নিজৰ নিজৰ ভাৱ এটা আহে , এমহলা কথা পাতিহে চাহৰ টেবুলত বহাৰ নিয়ম আছিল । আমাৰদৰেই আছিল বহুতো ৰবীনদাৰ লগত কথা পাতি ভালপোৱা , কথা পাতি পাতি চাহ খাবলে পাহৰি অহা অথৱা পইছা দিবলে পাহৰি অহা। হোষ্টেললে যোৱাৰ আগতেই চিনাকি হৈছিলো মেঘালীতে এজন AT 9 বাসীৰ লগত, সুদৰ্শন চেহেৰাৰ , মুখত অনবৰতে হাঁহি এটাই ঢৌৱাই থকা দেখাতেই কবি কবি লগা প্ৰণৱদাৰ লগত , প্ৰণৱ প্ৰিয়াংকুশ গগৈৰ লগত । মেঘালীত লগ পোৱা ল’ৰাজন অসমৰ এজন প্ৰখ্যাত ব্যক্তিৰ ভায়েক যদিও কোনোদিন সেই পৰিচয়ৰে পৰিচয় দিয়া নাছিল , তেঁও স্ব পৰিচয়ৰে মহীয়ান আছিল ( এতিয়াও ) , খুউব অমায়িক আৰু ভদ্ৰ ব্যক্তিত্বৰ দাদাজন প্ৰথম দিনাই আপোন আপোন লাগিছিল মইনাৰ সলনি কোৱা ভনী সম্বোধনত ।

মাৰ্কেটখন ভাল লগা হৈছিল , ভাল লগা আছিল মাৰ্কেটৰ পৰিৱেশটো ( এতিয়া পুৰণি একোৱেই নাই ) । মেঘালী হোটেলেই মাৰ্কেটৰ যশস্যা দুগুণে বঢ়াই তুলিছিল, তাৰোপৰি আছিল কেইবাখনো সৰু বৰ দোকান, ভাল লাগিছিল হান্নান টেইলৰৰ সন্মুখত থকা সেই বিশেষ আঁহতজোপা , প্ৰসাৰিত ঠাল ঠেঙুলিৰে হেঁপাহেৰে আগুৱাই অহা সেই আঁহতজোপা , মেঘালীৰ পিছফালে থকা ডাঙৰ ৰেইন ট্ৰি জোপা । আঁহতজোপাই সীমা আছিল মাৰ্কেটৰ , তাৰেপৰাই আৰম্ভ হৈছিল আটাইতকে সমৃদ্ধ কৰি ৰখা সময়খিনিৰ বাটটো, RCC 4 r পদূলিটো।

ক্ৰমশঃ