কটনত পঢ়িবলে অহাৰ দিনৰে পৰা শিৱাজী আৰু ত্ৰিশূল নামৰ বাছদুখনতেই আমি অহা যোৱা কৰিছিলোহঁত, গতিকেই দুয়োখন বাছৰ ষ্টাফৰ লগত আমাৰ পুৰা আন্তৰিকতাও আছিল , আনকি আমিও বাছদাদাহঁতলে ( আমি তেনেকৈয়ে নাম দিছিলো , বাছদাদা , পাচলি দাদা..) ঘৰৰপৰা মাহঁতে পিঠা পনাও দি পঠাইছিল তেওঁলোকলে বুলি , আমাৰ কথা ক’লে তেতিয়া দাদাহঁতে যেনেতেনে ভাল ছিট মিলাই দিছিল , তেওঁলোকৰ ওচৰত কেৱল আমিয়েই নহয় ঘৰৰ মা দেউতাহঁতো কৃতজ্ঞ আছিল , আমাক কেতিয়াও ৰাতি বিয়লি অসুৰক্ষিত অনুভৱ কৰিবলে নিদিলে , বাছদাদাহঁতে কেতিয়াও কোনোধৰণৰ বেয়া ব্যৱহাৰ কৰা মনত নপৰে । ঘৰৰ পৰা টকা পইছা অথৱা কাপোৰ কানি অনা নিয়াৰ মাধ্যম আছিল এই বাছকেইখনেই ।মই এতিয়াও গুৱাহটী নগাঁও প্ৰতিদিনে অহা যোৱা কৰোঁ কিন্তু আজিলৈকে কোনোধৰণৰ অপ্ৰীতিকৰ পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হৈ পোৱা নাই ।
আমি ৬ নং বাছত উঠি আদাবাৰীত নামি ২১ নং বাছত উঠিলে চিধা পল্টন বজাৰৰ টিকেট কাউণ্টাৰৰ আগলৈকে যাব পাৰিছিলো যদিও তেনেকৈ নগৈছিলো , ৬নং বাছত গৈ কাছাৰীত নামি মেঘদূতৰ আগেৰে কটনৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়ি MNDP হোষ্টেলৰ আগত থকা ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ আগেদি ৰেইলৱে অ’ভাৰব্ৰীজৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ গৈ কাউণ্টাৰৰ পৰা টিকট লৈছিলো , ইয়াৰ মজা আছিল সুকীয়া , এৰি যোৱা কটন কলেজৰ মাজেৰে যেতিয়া পাৰ হৈ যাঁও তেতিয়া অন্য এক আৱেগে খুন্দিয়াই যায় , কটন যে আমাৰ প্ৰাণৰো প্ৰাণৰ …। প্ৰাক্তন কটনিয়ানৰ গৌৰৱেৰে গৌৰৱান্বিত হৈ প্ৰাণচঞ্চল খোজেৰে বাছৰ টিকট কৰিবলে যোৱাৰ মজাটো বাছত যোৱা প্ৰতিজন কটনিয়ানে অনুভৱ কৰিব পাৰে , মজা ল’ব পাৰে । তাতে কলেজ এৰাৰ পিছত সেইবাৰ প্ৰথম য়ুনিভাৰ্ছিটিৰ পৰা ঘৰলে যাবলে লৈছিলো , কলেজীয়া ছোৱালীৰপৰা এম. এ পঢ়া ছোৱালীলৈ উন্নীত হৈছিলো , আগৰ চপলতাৰ লগত যোগ হৈছিল কিঞ্চিত গাম্ভীৰ্যতাও ছাগে । অমৃতাৰ বাছ বেলেগ আছিল বাকী আমি সবৰে দূবৰি , পলি , দেৱাশ্ৰী , তিৰু আৰু মোৰ একেখন বাছতে টিকট , ওচৰা উচৰিকে ছিট আমাৰ সবৰে। বাছ দাদাক কৈ থৈ আহিলো যাতে ভাল বিহুনামৰ কেছেট লৈ যায় , তেঁও মিচিকিয়াই কৈ থ’লে হ’ব বুলি । সেইফালে গ’লেই আকৌ নাক কটা পুখুৰীৰ পাৰৰ ৰেৱতী চাট হাউচত সোমাই সেই দহটকীয়া চাওমিন একপ্লেট নাখালে নোৱাৰিছিলো গতিকে টিকট কৰি ঘুৰি আহোঁতে ৰেৱতীৰ জুতি লৈহে পানীটেংকিয়েদি ৬নং বাছত উঠিছিলোহি সিদিনা আকৌ জালুকবাৰীলে বুলি ।
আমি লৰালৰিকৈ গৈছিলোগে সববোৰ নিজৰ নিজৰ হোষ্টেললে , ৫ বজাৰ আগত গোটেইকেইজনী যেনেতেনে সোমাবই লাগিব , ইফালে পলিও লংকেশ্বৰলে যাবগে লাগিব । চিটি বাছত আহোঁতে পলিক সুধি আহিলো তিনিদিন আগতে এৰি অহা লংকেশ্বৰখনৰ কথা , বুকুৰ কথাবোৰ গোপনেই মাৰ যোৱা আপোন লংকেশ্বৰখনৰ কথা , অভিজ্ঞানীহঁতৰ কথা …তাহাঁতৰ ভাল লগা দুষ্টামিবোৰৰ কথা সকলোৰে কথা । পলিয়ে অনৰ্গল কৈ গৈছিল তিনিদিনীয়া কথাবোৰ , তিৰুপতিৰ কথা , টমাছৰ কথা আৰু মহাদেৱৰ কথা , সিহঁতে মোলে মনত নেপেলোৱাৰ কথা … । বাছতে পলিয়ে কবিতা এটা পঢ়িবলে দিলে , টমাছে আমাক লৈ লিখা কবিতা এটা , মনটো কেনেবা লাগি গ’ল পঢ়ি , ইমান মৰমেৰে লিখা কবিতাটো বুকুত সুৰ হৈ বাজি ৰ’ল ।বৰকে মন গৈছিল তাইৰ লগতে গুচি যাবলে সিদিনা লংকেশ্বৰলে থকাকে , পিছে হোষ্টেলৰ কাঢ়া নিয়ম local guardian ৰ চহী লাগিব হোষ্টেলৰপৰা ৰাতি বেলেগত থকাকে গ’লে । গতিকে সেইফেৰা সিমানতে সামৰি নিজৰ নিজৰ বাট ল’লোহঁত , মাৰ্কেটৰ মাজেৰে সোমাই যাঁওতে বেলি লহিয়াইছিল , AT 9 ৰ ওপৰত বেলিয়ে আকাশেৰে মিতিৰালি কৰি ৰঙৰ খেলা কৰিছিল যেন সদায় , কিয় ইমান বেছি ধুনীয়াহৈ ধৰা দিয়ে জানো AT 9 ৰ আকাশটুকুৰা , ল’ৰাবোৰে আৰু উৎসাহ পাই বেলিটোৰপৰাই ছাগে , সেয়েহে ছোৱালীবোৰৰ গালে মুখে এগালমান ৰঙচুৱা চটিয়াই দিব পাৰে ছাগে ।
ল’ৰাবোৰে প্ৰায়ে ভলী খেলি থকাই দেখিছিলো , দেখি হিংসা অকণ কোনোবা এঠাইত নলগাকে নাথাকিছিল পিছে , ল’ৰাবোৰে ভলী খেলিছিল যিমান ভালকে ছোৱালীও জোকাইছিল তেনেকে, ল’ৰাবোৰক দেখিলেই ‘ বহোঁ তাঁতৰ পাতত চকু আলিবাটত ‘ বিহুটোহে মনলে আহে যদিও ল’ৰাহঁতৰ ভলীয়ে এটাও হিট মিছ নকৰিছিল , আমাৰ লগৰ দিলীপকো দেখিলো খেলি থকা , প্ৰণৱদা আৰু দিলীপৰ বাদে কাকোৱেই চিনি নাপাইছিলো তেতিয়া । আমাৰ আগে আগে কেইগৰাকীমান আমাৰ হোষ্টেলৰ আৰু দূবৰিৰ হোষ্টেলৰ চিনিয়ৰ গৈ আছিল , সেইখিনি পালেগৈ ছোৱালীবোৰৰ খোজৰ গতি এনেও অলপ মন্থৰ হৈয়ে যায় , কৃষ্ণচূড়াদেশৰ নাগৰিকে এনে মধুৰ সময়বোৰৰ অপচয় কেতিয়াও নকৰে , আমাৰ গতিও মন্থৰ হৈ আহিল , চিনিয়ৰক পাছ পেলাই যাব পৰাকে দুঃসাহসী নাছিলো আমি । পিছে আচৰিতধৰণে সিদিনা AT 9 বাসী খেলাতে ব্যস্ত , সন্মুখেৰে যে মইনাৰ দলটো গৈ আছে কোনেও যেন দেখাই নাই , হঠাতে দেখোঁ চিনিয়ৰ এগৰাকীয়ে হাউলি কিবা এটা বুটলিবলে লোৱা যেন লাগিল , পিছে জপিয়াই যোৱাৰদৰে তেঁও ধৰিবলে বিচৰা পখিলাজাতীয় ( আঁতৰৰ পৰা পখিলা যেনেই লাগিছিল ) বস্তুটো অকণমান আঁতৰি গ’লনেকি , বাগৰাকীও কুঁজা হৈয়ে পৰি থকা বস্তুটো থপিয়াই ধৰিবলে চেষ্টা কৰিলে , তেনেকৈয়ে তিনিবাৰমান আমি নেদেখা জপিয়াই থকা বস্তুটো ধৰিবলে বাৰ তাম্মাম প্ৰচেষ্টা , পিছে কিনো বস্তু জানো সেইটোও দেখোন ৰৈ নাথাকে । কিনো ধৰিবলে যুঁজ চলাই আছে বুলি চাঁও বুলি ভাবোঁতেইচোন ভলীবলৰ টিমে ভলী ক’ৰবাতে এৰি অট্টহাস্য কৰি উঠিল , কুঁজা হৈ পখিলা ধৰিবলে লোৱা বাগৰাকীৰ পৰা এক মিটাৰমান দূৰত থকা AT 9 ৰ চৌহদৰ গছ এজোপাৰ ওপৰৰ পৰা কোনোবাই চিঞৰি উঠিল ” অ’ মইনাই নিলে ঔ … মোৰ এশটকাটো নিলে ঐ মইনাই ….অ’ চুবুৰীয়া মইনা …… নাপায় দেই … নিনিবা আমাৰ এশ টকাটো……অ’ মইনা …..”
ইমানেই তৎক্ষণাত ঘটনাটো ঘটিছিল যে আমি একো ধৰিবই নোৱাৰিলো , কিবা বুজি পোৱাৰ আগতেই আমি সেইখিনিৰপৰা যেনেতেনে পলোৱাৰ চিন্তাহে কৰিলো , যাতে পিছত চিনিয়ৰৰ ৰোষত পৰিবলগীয়া নহয় । পিছে আইনষ্টাইন মাইনা সাৰি যোৱা নাছিল , আইনষ্টাইন মাইনা আৰু দূবৰি মইনাই যেনেতেনে পলাই ৰুণু বাইদেউৰ পি চি অ’ৰ আগতহে উশাহটো লৈছিলগে আৰু পেটত ধৰি ধৰি হাঁহি উঠিছিলোহঁত পি চি অ’ৰ ভিতৰত সোমাই । আগতেই কৈছো নহয় এই ল’ৰাবোৰৰ মইনা জোকোৱাৰ কৌশলটো একদম বেলেগ , মইনা জোকাবলে এই বুধিবোৰ ক’ৰপৰা আহে ভাবিয়েই নাপাঁও । ঘটনাটো আছিল এনেধৰণৰ ..
AT 9 হোষ্টেলৰ চৌহদটো বহুবোৰ জোপোহা গছেৰে ভৰা , কি গছ নামবোৰ নাজানিছিলো , গছবোৰ বৰ বেছি ওখ নহয় , জঁপিয়াই উঠিব পৰা , গছত প্ৰায়ে বান্দৰ বা বাদুলি ওলমাদি ল’ৰাবোৰে ওলমি মইনা জোকায় , নহ’লেবা গেইটখনৰ খুটাতো বহি বহি জোকায় , সেইদিনাখন কোনাবাই চাতুৰালিৰে এশটকাৰ নোট এখন ক’লা মিহি গুলীসূতাৰে বান্ধি বনৰ ওপৰতে পেলাই থৈছিল , আহোঁতে যাঁওতে চকুত পৰাকে , পৰিছিল চকু , আমাৰ চিনিয়ৰ এগৰাকীৰ । এশ টকাখন পৰি থকা দেখি কোনেনো বুটলি নল’ব বাৰু ! সেয়ে তেঁও বুটলি ল’বলে কুঁজা হৈ যাঁওতেই সেই গছৰ ওপৰত উঠি থকা সূত্ৰধাৰজনে লাহেকৈ এহোঁচোক ক’লা সূতাডাল টানি দিয়ে যেন বতাহতহে উৰি গ’ল , আৰু ধৰোঁতাগৰাকীয়ে চেষ্টা ব্যৰ্থ হ’বলে নিদি পুনৰ ধৰিবলে চেষ্টা কৰে … এনেকৈয়ে সূত্ৰধাৰ , এশটকী আৰু ধৰোঁতাৰ মাজত প্ৰায় একমিনিটীয়া এখন যুঁজ চলে আৰু তেনেতে পাত্তা নিদিয়া যেন দেখুৱাই থকা খেলপ্ৰেমীসকলে পৰিচালকৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে গিৰ্জনি মাৰি হাঁহি দিয়ে লগে লগে সূত্ৰধাৰেও সেই বিশেষ মইনা নাৰ্ভাছ কৰোৱা বচনকেইফাঁকি মাতি দিয়ে পাতৰ আঁৰেৰে ভুমুকি মাৰি । তাৰপিছত কাৰ কি অৱস্থা হ’ব পাৰে পাঠকে নিজেই অনুমান কৰিব পাৰিব ।

ভাগ্যে সিদিনা পইছাটো আমাৰ চকুত নপৰিল বুলিহে , নহ’লে আইনাষ্টাইন মাইনা চোৰ মাইনা হ’বলে অকনো দেৰি নালাগিলহেঁতেন । আমাৰ চিনিয়ৰগৰাকী যথেষ্ট নাৰ্ভাছ হৈছিল সেই সময়ত ঘটনাৰ তাৎক্ষণিকতাত, পিছে কেম্পাছ সোমোৱাৰ লগে লগেই গোটেইকেইগৰাকীক হাঁহিত ফাটি পৰা আমি ৰুণু বাইদেউৰ পি চি অ’ ৰ পৰাই দেখা পাইছিলো , আমাকো বৰ মন নকৰিলে সিদিনা , ইফালে বেল পৰাৰ সময়ো হৈছিল , টিকটকেইটা থৈয়েই নামি আহিবৰে হৈছিল , বুকুত গুঞ্জন উঠিছিল সেই হেঁপাহৰ সুৰটো …
” আদি নিৰঞ্জন ক্ষীৰোদ শয়ন…..”
ক্ৰমশঃ