সময়ে মায়াজাল গুঠিছিল , জালুকবাৰীৰ মায়াই বাৰুকৈয়ে আচ্ছন্ন কৰি থকাৰ মাজতে আৰম্ভ হৈছিল আমাৰ ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ প্ৰস্তুতি , সাধাৰণতে জুন জুলাইত ভাৰ্ছিটি ৱিক হয় বাবে প্ৰায় বিহুৰ পিছৰেপৰাই বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাবোৰৰ বাবে জুনিয়ৰবোৰক চিনিয়ৰ সকলে সাজু কৰে । ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ মাদকতা সুকীয়া , কটন কলেজত পঢ়োঁতেও কলেজ ৱিকত এই মাদকতা পোৱা নাছিলো , আচলতে বিশেষ কেইটামান সাহিত্য প্ৰতিযোগিতাৰ বাদে বহুবোৰ অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰাই নাছিলো । কিন্তু ভাৰ্ছিটি ৱিক তেনে নহয় , ইয়াত য়ুনিভাৰ্ছিটিৰ প্ৰত্যেকেই অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু আনন্দও লয় সমানে , য়ুনিভাৰ্ছিটিত পঢ়া এনে এজন ব্যক্তি হয়তো হোষ্টেলীয়া অথৱা ননহোষ্টেলীয়া নোলাব যিয়ে ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ ক’তো অংশগ্ৰহণ কৰি পোৱা নাই অৱশ্যে জীৱন জীয়াব নজনা কোনোবা ব্যতিক্ৰমী থাকিবও পাৰে , সেইসকলক ইয়াৰ আওতালে অনা হোৱা নাই ।
বিহুৰ পিছৰে পৰাই আৰম্ভ হয় আমাৰ ব্যস্ততাপূৰ্ণ পুৱা আবেলিবোৰ , মণিবায়ে চিনিয়ৰসকলক বিভিন্ন বিভাগৰ দায়িত্বত ভগাই দিঁওতেই সকলো জুনিয়ৰকে কৈ দিলে আমি যেন কোনেও কাকো অমান্য নকৰোঁ , ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ কথা , হোষ্টেলৰ সন্মান ৰাখিবই লাগিব আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী হোষ্টেল RCC 3 girls hall ক যেনেতেনে হৰুৱাই শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেলৰ খিতাপ আজুৰি আনিব লাগিব । শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেল হ’বৰ বাবে সকলোবোৰ প্ৰতিযোগিতাতে সকলোৰে সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ বিচাৰি কোৱা কথাখিনিত মণিবাৰ চকুত দগমগাই উঠিছিল এক বিশ্বাস , বিশ্বাস লগৰবোৰৰ প্ৰতি , বিশ্বাস জুনিয়ৰৰ প্ৰতি , বিশ্বাস শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেলৰ খিতাপৰ প্ৰতি । বায়ে কৈ যোৱা কথাখিনি শুনি আমিও আত্মবিশ্বাসী হৈছিলো লগতে প্ৰতিজ্ঞাবদ্ধও হৈছিলো যিমান পাৰোঁ সিমান কষ্ট কৰিম , শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেলৰ খিতাপো আনিম । মণিবাৰ লগতে আৰু এখন মুখ উজলি উঠিছিল ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ কথা কঁওতে , ৰিমকি বাৰ মুখ , বাৰ মুখত দেখিছিলো এক অদম্য দৃঢ়তা , যি দৃঢ়তাই প্ৰতি খোজতে উৎসাহ যোগাইছিল হোষ্টেলীয়া জীৱনত । খেল বিভাগৰ দায়িত্ব ৰিমকি বা , সমাজসেৱাত মিনি বা আৰু সাহিত্যত সুৰভিবা আৰু কবিতাবাক দিয়াত আমি ভালেই পালো অৱশ্যে , মিনিবাৰ বাহিৰে বাকীকেইগৰাকী কাঢ়া চিনিয়ৰ নাছিল অলপো , মিনিবাও চিনিয়ৰৰ খোলাটোৰ ভিতৰত এটা আৰু বাহিৰত থকা ছোৱালীজনী বেলেগ এটা ধাতুৰে গঢ়া বুলি বুজি পাইছিলোৱেই । আনহাতে হোষ্টেলৰ সন্ধ্যাবোৰ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাবোৰে মুখৰিত কৰি তুলিবলে ল’লে , তাতে শ্ৰেষ্ঠা নৱাগতা হোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাৰ দৌৰ থাকেই প্ৰত্যেকগৰাকী নৱাগতাৰে অন্তৰৰ নিভৃত কোণত , ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম কোনো নহয় ।
নীলাখামৰ চিঠি আৰু গল্প প্ৰতিযোগিতা হৈ যোৱাৰ পিছত আত্মবিশ্বাসী হৈছিলো বহুপৰিমাণে , গল্পৰ বিশেষ প্লট বিচাৰি নাপালো যদিও লিখি জমা দিয়াৰ পিছত এনে লাগিছিল যেন মইয়েই পাম প্ৰথম পুৰস্কাৰটো । এনে লাগিছিল যেন গোটেই পুৰস্কাৰবোৰে মোলৈকে হাকে মুখ মেলি ৰৈ আছে আৰু মই মূৰ দোঁৱালেই সাউতকে শ্ৰেষ্ঠত্বৰ মালাডালে মোৰ ডিঙিতে সাৱটি ধৰিবহি । প্ৰৱন্ধ প্ৰতিযোগিতা ঠিকেই চলি গ’ল , প্ৰৱন্ধৰ বিষয়বস্তু দেখিহে হাঁহি নুঠাকে থকা নাছিল , ‘ জালুকবাৰীৰ প্ৰেম ‘ ৰ ওপৰত প্ৰৱন্ধ লিখিবলে লৈ নীলাখামৰ চিঠিৰ কথাবোৰহে মনলে আহি থাকিল । পিছে দিগদাৰ হৈছিল কবিতাৰ প্ৰতিযোগিতাতহে , গল্পটো কিবা কৰি মিলাই থৈছিলো যদিও এতিয়া কবিতাৰ বাবে সঁচায়ে চিন্তা হ’ল , তাতে বিষয় আছিল ‘ মাৰ্কেট আৰু আমাৰ হোষ্টেল ‘ …কি কৰা যায় ? সৰুতে ‘ মোৰ মন যায় ‘ আৰু ‘ আমাৰ ঘৰ ‘ জাতীয় দুটামান কবিতা লিখাৰ বাদে আৰু জীৱনত কবিতা লিখি পোৱাই নাই …তাতে বিষয়টোও ব্যাপক … মাৰ্কেটক লৈয়ে লিখিবলেকে মাোৰ সামান্য মগজুৱে ঢুকি নাপায় তাতে আকৌ মাৰ্কেটৰ লগতে আমাৰ হোষ্টেলৰ কথাও !!!
মাৰ্কেট বুলিলে ৰবীনদাৰ মেঘালীতে কেইবাখনো উপন্যাসৰ সৃষ্টি হ’ব , মাৰ্কেটৰ গছকেইজোপা , মাৰ্কেটৰ ৰাস্তাটো , মাৰ্কেটৰ সজীৱ পুৱাবোৰ , মাৰ্কেটৰ প্ৰাণচঞ্চল সন্ধিয়াবোৰ , মাৰ্কেটৰ ৰোমাণ্টিক চকু মুখবোৰ , মাৰ্কেটৰ ব্যস্ততাবোৰ , মাৰ্কেটৰ প্ৰেমিক বুকুবোৰ আৰু কত যে কিমান…… বিষয়টো পোৱাৰ পিছতেই চকুৱে ধুঁৱলী কুঁৱলী দেখা যেন লাগিল , এনেই মাজ ব’হাগৰ গা ৰাই জাই কৰা গৰমটো পৰিছিলেই , তাতে হোষ্টেলৰ ডাইনিং হলৰ চলো নচলোকে কেৰকেৰ শব্দ কৰি চলা ফেনকেইখনৰ পৰা শব্দপ্ৰদূষণৰ বাদে গা শাঁত নপৰা বতাহ … সাতে সোতৰই মিলি মুঠতে কবিতাৰ শিৰোণামকে ভাবি ভাবি আধা সময় গ’লেই , নীলা খামৰ চিঠিত সবৰে মুখ পঢ়ি পঢ়ি চোৱাৰ দৰে কবিতাৰ বেলা কাৰোলৈকে মূৰ তুলি চাবলেকে সত নগ’ল , ব্যৰ্থ প্ৰেমিক আৰু ব্যৰ্থ কবিৰ বোলে একেই অৱস্থা হয় , মোৰো তেনেই হ’ল …. পৰীক্ষাহলত বহি প্ৰশ্নকাকতখন লৈ একো বুজি নোপোৱাৰ দৰে পেন কামুৰি পাৰ কৰা সময়তে টপককে মোৰ মনলে আহিল আমাৰ ৰূমৰ খিৰিকিৰে দেখা জালুকবাৰীৰ ৰাস্তাটোৰ কথা , কবিতাহে লিখিব লাগে , নিৰ্দিষ্ট বিষয় বাদ দিলো , কবিক বিষয় নালাগে নহয় , প্ৰকৃত কবি ভাবুক হয় , মনলে অহা ভাৱবোৰ যেতিয়া কবিৰ কলমেৰে ভাষা হৈ নিগৰে সেই কবিতাহে আচল কবিতা । কথাটো ভাবিয়েই নিজকে তাম্মাম বুৰ্বক যেন লাগিল , অতদেৰিচোন মোৰ দুই তিনিটা কবিতা লিখি হৈ গ’লহেঁতেন , এনেই সময় নষ্ট । বিষয় বাদ দি নিজৰ পছন্দমতেই লিখি দিলো কবিতা , এটাও নহয় , দুটা কবিতা , ঠিক যেনেকে পৰীক্ষাত প্ৰশ্ন বুজি নোপোৱা ল’ৰাহঁতে যধে মধে অধিক আত্মবিশ্বসেৰে লিখি থৈ আহে । আমাৰ পহৰাৰ দায়িত্বত থকা বা এগৰাকী মোৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাঁওতে দুটা কবিতা লিখা দেখি বেকা হাঁহি এটাও বোৱাই থৈ গ’ল ওঁঠৰ কোণেৰে ।

ইফালে সাংস্কৃতিক বিভাগৰ নৃত্যৰ দায়িত্বত থকা ডিম্পীবা নিজৰ লগতে মোক লৈও সাংঘাতিক ব্যস্ত হৈ পৰিল , যিমান হ’লেও ৰূমমেট ছেণ্টি থাকিবই , তাতে আগৰবছৰৰ নৃত্যত শ্ৰেষ্ঠ পোৱা ডিম্পীবায়ে মইও কিবাকে কঁকালটো ঘুৰাব পাৰোঁ বুলিও জানিছিলেই , গতিকে ৰাতি ভাত খোৱাৰ আগত মোৰ পুৰা প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ হৈ গ’ল পাকৈত প্ৰশিক্ষকৰ তত্ত্বাৱধানত । ডিম্পী বায়ে নিজা পৰিকল্পনাৰে মোক তেতিয়াৰ চুপাৰ হিট সাথিয়া চিনেমাৰ গীত ‘ চলকা চলকাৰে কলসী কা পানী ‘ গীতটোত বৰ ধুনীয়াকৈ নাচ এটা শিকাই প্ৰায় পাকৈত কৰিয়েই পেলালে । তাতো আছিল কিছু গোপনীয়তা , কোনে কি গানত নাচিব কোনেও কাকো নকৈছিল , সকলোৱে মাত্ৰ একো নজনাৰদৰেই থাকিছিল । আটাইতকে ভাল লাগিছিল জীনাক্ষিকো ডিম্পী বায়ে শিকাই দিয়া ফাল্গুনী পাঠকৰ ‘ চুৰী যো খন্কেগী হাথো মে ….’ গানটোত তাইৰ নাচটো , থুপুকী ছোৱালীজনীৰ নাচটো সঁচাই সুন্দৰ লাগিছিল , বেছি সুন্দৰ কৰিছিল তাইৰ মুখৰ সুখটোৱে , লগতে জালুকবাৰীৰ প্ৰেমে পোহৰ কৰা মুখখনৰ হাঁহিটোৱে । লাহে লাহে তাইৰ হেঁপাহটোৱে ঠন ধৰি উঠিছিল , তাইৰ প্ৰেমিক বন্ধুৱে তাইৰ লগত সকলো ঠান ঠিত লগাই লৈছিল , তাইৰ বিশ্বাস ঘুৰাই আনিব পৰাকে পুনৰ সক্ষম হৈছিল তেঁও , লগতে মই ঢোলৰ লগৰ টেমেকাটো হৈ আছিলোৱেই ।
কেৱল জীনাক্ষিৰে নহয় , ডিম্পীবাৰ প্ৰেমৰ প্ৰতিটো ক্ষণৰে সাক্ষী আছিলো মই , ডিম্পীবাৰ সুখবোৰৰ দুখবোৰৰ আৱেগবোৰৰ প্ৰত্যেক মূহুৰ্তৰে সাক্ষী হৈ ৰ’লো মই , ভৱেনদাৰ লগত লাগি অহাৰ দিনা ডিম্পীবা সঁচাকৈয়ে কান্দি কাটি বাউলীজনী হৈ পৰিছিল , এনেই ভৱেনদাৰ কথা কৈ কৈ ততেই নাপাইছিল অকৌ । পিছে যিমানে লগ কৰিলেও ডিম্পী বা সদায়ে আগ্ৰহেৰে বাট চাই ৰৈছিল ৰাতিৰ দহটা বজাৰ সময়টোলে , ডিম্পীবালে ভৱেন দায়ে কৰা ফোনটোলে । তেতিয়া ডিম্পী বা , বিন্দিয়া বা , কুকুবাহঁতৰ বাবে দিনটোৰ কেইটামান নিৰ্দিষ্ট সময় আছিল ফোন অহাৰ , সেইখিনি সময়ত সাধাৰণতে বেলেগৰ ফোন নাহে কেতিয়াও । ভৱেনদায়ে ফোন নকৰিলে ডিম্পীবাজনী বৰ দুখী হৈছিল , কামৰ তাগিদাত থকা ভৱেনদায়েও হয়তো সময় মিলাব পৰা নাছিল কেতিয়াবা । এদিন ডিম্পীবায়ে গধূলি আহিয়েই মোক সাৱটি ধৰি দেখুৱাইছিলহি ভৱেনদাৰ মৰমৰ উপহাৰটো , হাতত থকা তেতিয়ালৈকে আনবক্স নকৰা ফোনটো , ব্লকৰ সকলোৰে কাৰণে মিঠাই দি পঠিয়াইছিল ভৱেনদায়ে , চিনিয়ৰ আটাইকেইগৰাকীয়ে আগুৰি ধৰিছিল ডিম্পীবাক , ব্লকৰ দ্বিতীয়টো ম’বাইল ফোনৰ গৰাকী ডিম্পীবা সামান্য গৰ্বিত হৈছিল সিদিনা নিজৰ প্ৰেমক লৈ , ফোনটোক লৈ । অৱশ্যে ডিম্পীবা আৰু কুকুবাৰ বাহিৰে আন কাৰোবাৰ প্ৰিয়জন আছিল যদিও জনা নাছিলো তেতিয়ালৈকে , ইফালে ব্লকৰ প্ৰথমগৰাকী ম’বাইল ফোনৰ গৰাকী কুকুবায়ে সকলোকে ডেম’ দিছিল প্ৰথমবাৰৰ বাবে , বহুত আগৰেপৰাই নিজাকৈ ফোন থকা কুকুবাই পটুতাৰে ম’বাইল ফোনৰ ব্যৱহাৰবোৰ দেখুৱাই গৈছিল সকলোকে । বাৰ মুখত স্পষ্ট হৈ পৰিছিল এক অহমিকা , হোৱাৰেই কথা , কাৰনো আছিল ফোন তেতিয়া ! চিনিয়ৰ আটাইকেইগৰাকী আমাৰ ৰূমত থকাৰ সুবিধাটো লৈয়ে আমি জুনিয়ৰ কেইজনীয়ে কথাৰ মহলা মাৰিছিলো , তেতিয়ালৈ অৱশ্যে আমি যথেষ্ট অন্তৰংগই হৈ পৰিছিলো এজনী আনজনীৰ বাবে ।
জোনাক নিশাবোৰ মোৰ আগৰেপৰাই প্ৰিয় , ডিম্পীবাও হৈ পৰিছিল লাহে লাহে জোনাকী , জোন আৰু জোনাক পগলা মোক ছাদৰপৰা ৰাতিৰ আকাশ দেখুৱাবলে লৈ যোৱাৰ কথা কৈছিল , তেতিয়ালেকে কোৱা নাছিলো মই অকলে চলাই অহা ছাদ অভিযানৰ কথা , লভিতাক মনে মনে দেখুৱাবলে নিয়াৰ কথা অথৱা জীনাক্ষিৰ চকুপানীৰে সিক্ত গধূলিটোৰ কথা , ডিম্পীবাৰ সৰলতাক আঘাট কৰিবলে মন নগ’ল । তিৰুও ওলাইছিল আমাৰ লগত , তিৰু তেতিয়ালে অলপ ফৰকাল হৈছিল , হোষ্টেলৰ পৰিৱেশত খাপ খাই পৰিছিল , আগতেও হোষ্টেলত থকা যদিও কলেজ হোষ্টেল আৰু য়ুনিভাৰ্ছিটিৰ হোষ্টেলৰ মাজত বৃহৎ তফাৎ । তিৰুৰ কাণ্ডকাৰখানা আছিল লাজৱাব ! আবেলিৰ বেলিটো লহিয়াবৰ পৰত এদিন ভৱেনদা আহিছিল ডিম্পীবাক লগ কৰিবলে , ভিজিটিং ৰূমটো ভিতৰৰপৰা চোৱাৰ সুবিধাকণ লোৱাত অকণো কৃপণালি কৰা নাছিলো ভৱেনদা আহিলে । ভিজিটৰৰূপী ভৱেনদাক চাহ দিয়াৰ দায়িত্ব লৈ অলপমান তাতেই বহিব পাৰিছিলো জুনিয়ৰ হোৱা স্বত্তেও , চাহৰ প্লেট ধুনীয়াকে সজাই পৰাই নিয়টোও যেন এক প্ৰতিভাৰ ভিতৰতে পৰিছিল , ইফালে দূবৰিও আহিছিল মোক সংগত কৰিবলে তাইৰ হোষ্টেলৰপৰা । পৰীক্ষণমূলক বিভিন্ন ৰেচিপিবোৰৰ কথা ডিম্পীবাৰ মুখত ভৱেনদায়ে শুনিয়ে থাকে , এদিন ভৱেনদাক আপেল অমলেট বনাই খুৱাবলে ঠিক কৰিলো , ডিম্পীবায়ে মোক চাহৰ দায়িত্ব দি ভিজিটিং ৰূমলে গ’ল । ইফালে দূবৰিক মাতি লৈ মোৰ কন্ফিডেন্স অলপ হাই কৰি ল’লো , আচলতে ৰান্ধনি তাইয়েই আছিল , গিলাচ এটাতে কণীটো ভালকে ফেটি লৈ তাত পিঁয়াজ আৰু জলকীয়া অলপ মিহিকৈ কুটি নিমখ এচিকুট দি ভালকে গৰম হোৱা টাৱাখনত তেল অলপ দি দূবৰিয়ে ঢালি দিলে গোটেই মিশ্ৰণখিনি , মই লাচনি পাচনিয়ে আপেল এটুকুৰ সৰু সৰুকে টুকুৰা টুকুৰকে কাটি দিলো , মেল খাই যোৱা অমলেটটোৰ পেটতে দূবৰিয়ে ধুনীয়াকে আপেলখিনি বহলাই দি তাৰ ওপৰত স্নেক্স বিস্কিট এটা একদম গুৰি কৰি ছতিয়াই দি অমলেটটো লাহেকৈ পকাই ৰোলৰদৰে কৰি দিলে আৰু আমাৰ আপেল অমলেট ৰেডি । অমলেটটো প্লেটত দি তাৰ কাষে পাজৰে বিস্কিটকেইখনমান দি ধুনীয়াকে সজাই আদা দিয়া ৰঙা চাহৰ লগত লৈ গ’লো দুয়োজনীয়ে ভিজিটিং ৰূমলে বুলি , জীৱনত খাই নোপোৱা অমলেটটো পিছে বেছ শলাগিয়েই খালে ভৱেনদায়ে । এই অমলেট বনোৱাৰ আগে আগে অলপ লেতেৰা হৈ থকা কণীটো নিমখেৰে ধোৱা তিৰুৱে দেখি আছিল , তাই একান্ত বাধ্য ছাত্ৰীৰদৰেই কি কৰিছো বুলি সুধিলত মইও নিমখ ভৰাইছো বুলি কৈছিলো হ’বপায় , পিছে পিছদিনাই দেখোঁ তিৰুৱে কণী এটা বইল কৰাৰ আগে আগে নিমখ লগাই আছে ? কিনো কৰিছ বুলি এনেই সোধাত তাই মোক ক’লে বোলে কালি তহঁতৰ নিচিনাকে মইও বইল কৰাৰ আগতেই নিমখ লগাই দিছো , এতিয়া আৰু নিমখ লগাই লগাই খাই নাথাকিলেও হ’ব । বান্ধৱীৰ উত্তৰ শুনি চকু কপালত নুঠিল যদিও ভূগোল বিজ্ঞানীৰ খাদ্যবিজ্ঞানৰ ওপৰত থকা দখলে আজিও হঁহুৱাই ।
ইফালে মোৰ আইনষ্টাইন চুলিৰ প্ৰকোপে গৰমত বাৰুকৈয়ে দিগদাৰি দিছিল আৰু চুবুৰীয়া হোষ্টেলৰ ল’ৰাহঁতৰ চিঞৰ আছিলেই আইনষ্টাইন মাইনা বুলি । খঙতে এদিন সেইকেইডালৰ কিবা এটা গতি লগাঁও বুলি মাৰ্কেটৰ পৰাই জেল এটা লৈ আহিলো , আগে পিছে কেতিয়াও চুলিত জেল লগাই পোৱা নাই , জপৰা চুলিকোচাত তেলহে লগাই পাইছিলো , সেইদিনা প্ৰথম বাবেই অলপ বেছিকৈয়ে লগাই ল’লোনেকি , চুলি একদম তেল পিছলাদি পিছলি গ’ল , ঠিক বৰষুণৰ পিছৰ শালিকীটোৰদৰেই লাগিছিল ছাগে , মই নিজকে অলপ ভালো দেখিলো , ভাল দেখি আৰু অলপ টিপটিপীয়াকে জেল চুলিত ঘঁহি ল’লো , মনত সাংঘাতিক সন্তোষ , ওঁঠৰ ফাঁকেৰে জান নেজান হাঁহি এটা মাৰি আইনাখনত চাইও ল’লো , ভালেই লাগিলো । তিৰুৰ লগত এক বিৰাট দৃঢ়তাৰে খোজ পেলালো হোষ্টেল কেম্পাছৰ বাহিৰত , কেৰাহিকে AT 9 ৰ ফালেও চালো , বোলোজোকোৱাহঁতচোন আজি আইনষ্টাইন মাইনা বুলি , নোজোকালে সিদিনা , জোকাই কেনেকে ? চুলি একদম টিপটিপীয়া জেলেৰে , পিছে কম আছিল জানো তেঁওলোক ? কাঁটাতাৰৰ বেৰাৰ সিপাৰৰপৰাই চিঞৰি উঠিল কোনোবাই
” অ’ ৰুটি মাইনা ( তিৰুৰ নাম ) আজি কি কৰিলা এইবোৰ ? আইনষ্টাইন মাইনাক দেখোন নিউটন মাইনা কৰি আনিলা ……..”
আৰু কৈছিল কিবা কিবি .. পিছে মোৰ মূৰত একো নোসোমাল , এটা কথাই মূৰত পাকঘূৰণি মাৰি থাকিলে …ক’ত পাই ইমান বুদ্ধিমত্তা , বুদ্ধিত ক্ষীপ্ৰতা …………
ক্ৰমশঃ