ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ প্ৰস্তুতি আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগেই আমি অন্তৰৰ বান্ধৱী কেইজনী অন্তৰতম হৈ নাথাকিলো আৰু , দূবৰি আৰু পলি দুয়োজনীয়েই প্ৰতিদ্বন্দ্বী হোষ্টেলৰ , ইফালে পলি আগৰ বছৰৰ বেষ্ট হোষ্টেলৰ আৱাসী কাৰণে অলপ ভেমটো বেছিও হ’ল , দূবৰিক সদায় লগ পাঁও যদিও তাইও মোক একো নকয় মইও নকঁও একো হোষ্টেলৰ কথা , দিনটোত দুপাক ইজনীয়ে সিজনীৰ হোষ্টেললে মৰাটোও লাহে লাহে নাইকিয়া হ’ল । অৱশ্যে সময়ো নাছিল আমাৰ একেবাৰেই । এফালে ভাৰ্ছিটি ৱিক আনফালে আমাৰ ছেশ্যনেল , লগতে হোষ্টেলৰ ভিতৰুৱা কম্পিটিশ্যনবোৰ থাকেই । তথাপিও দূবৰিয়ে মইয়ে দুয়োজনী আগৰদৰেই একেলগেই ক্লাছলে যাঁও মাথোঁ মুখত চেইনডাল লগাই লঁও হোষ্টেলৰ কথাত । পলিক আগৰদৰে লগ কৰিবলে নোযোৱা হ’লো আমি , বাটত লগ পালে সৌজন্যতাৰ এটা দুটা পাতি গুছি যাঁও নিজ বাটে , মুঠতে সাংঘাতিক হোষ্টেল ছেণ্টি ওলাই পৰিল সেইকেইদিনত ।
এইবোৰৰ মাজতে আমাৰ য়ুনিভাৰ্ছিটিৰ সাধাৰণ নৱাগত আদৰণি সভাখন অনুষ্ঠিত হ’ল , এইখনত আমাৰ বৰ বিশেষ ভূমিকা নাছিল যদিও অনুষ্ঠানৰ দিনা হঠাতে ষ্টেইজ ৰেগিঙলে মাতি দিব বুলি অলপ সাৱধানে থাকিলো , অনুষ্ঠানটোৰ আঁতধৰোঁতাসকলৰ ভিতৰত যিহেতু আমাৰ চিনিয়ৰ দাদাকেইজনমানক দেখি আছিলো গতিকেই নামটো মাতিব বুলি নিশ্চিতপ্ৰায় হৈ আছিলো । ভাবি থকাৰ দৰেই হৈছিল , মাতিছিলে , উঠি গৈছিলো লাহে লাহে সেই বৃহৎ মঞ্চটোৰ ওপৰলে , প্ৰথম খোজ য়ুনিভাৰ্ছিটিৰ সেই মঞ্চত ….লাহে লাহে আগবাঢ়িলো , বুকুত সেই একেই ঢুকঢুকনি , ভৰিত জঠৰতা । আঁতধৰোঁতাজনে পৰিচয় দিবলে ক’লে তাকো ‘ introduction with action ‘ । পেটতে হাত ভৰি লুকাল মোৰ , কি কৰা যায় ! কেনেকৈ কৰা যায় ! হোষ্টেলৰ কথাটো বেলেগ , কেইজনীমান ছোৱালীৰ আগত ইমান লাজ নালাগে , বেয়া হ’লেও কথা নাই । পিছে এই অ’ডিটৰিয়ামত ?? সমগ্ৰ উত্তৰপূবৰ প্ৰতিনিধিৰে ভিৰ কৰা এই মঞ্চখনত ?? পাৰিনে যধেমধে কিবা এটা কৰিব ?
মাইকটো হাতত লৈ যথেষ্ট নাৰ্ভাছ হ’লো যদিও কি কৰিব পাৰোঁ বা কি কৰিলে ভাল হ’ব তাকে ভাবিলো একমিনিটমান । আঁতধৰোঁতা দাদাজনলে চাই তেঁওৰদৰেই মিহিকে হাঁহি এটা মাৰি প্ৰায় চিঞৰ মাৰি দিলো ..
” অ’ মইনা…. মোৰ নাম ভূপালী
অ’ মইনা মোলে এবাৰ ঘুৰি চোঁৱানা ….. মোৰ ঘৰ দেৰগাঁৱত
অ’ মইনা মোলে চাই এবাৰ হাঁহানা .. .. মোৰ দেউতাৰ নাম শ্ৰীযুত গংগাধৰ বৰা
অ’ মইনা তোমাৰ হাঁহিটো মোৰ বাবে টনিক….. মোৰ বিভাগ সংস্কৃত
মইনা জোকোৱাৰদৰে মই মোৰ introduction with action দিয়াৰ লগে লগেই সন্মুখৰ দৰ্শকৰ বিপুল সঁহাৰি , হাতচাপৰি উকি আৰু হাঁহিৰ গিৰ্জনিয়ে মঞ্চ ৰজনজনাই গ’ল , মোৰো বেয়া নালাগিল , চাঞ্চটো ভালেই পাইছিলো মইনা জোকোৱাৰ , জুনিয়ৰকালতে হেঁপাহ পলুৱাই সকলোৰে সন্মুখত মইনা জোকোৱাৰ আনন্দই সুকীয়া তাতে । বাকী লগৰ সকলেও বিভিন্ন ধৰণে নিজকে প্ৰতিভাত কৰিলে নৱাগত হিচাপে সেইখন মঞ্চত । সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানবোৰো সমানেই চলি থাকিল । বিভিন্ন মনোমোহা অনুষ্ঠানবোৰৰ ভিতৰত আমাৰ লগৰে কোনোবা এজন নৱাগতই নিজেই কিবোৰ্ড সংগত কৰি গোৱা ‘ হাম ডিল দে চ্যুকে চনম ‘ চিনেমাখনৰ সেই বিশেষ গীতটো বুকুত বাজি ৰ’ল আজিও
তৰপ তৰপ কে ইচ ডিল সে…….
আগতে কেইবাবাৰো শুনা গীতটো সেইদিনা নতুন হৈ ধৰা দিছিল , সেয়েহে গাঁওতাজনৰ চেহেৰা মনত নৰ’ল যদিও সুৰটো আৰু পৰিৱেশন শৈলী বুকুতে ৰ’ল । সেইখন নৱাগত আদৰণি সভাত বিশেষ ভূমিকা নাছিল যদিও ডিপাৰ্টমেণ্টৰ নৱাগত আদৰণি সভাত পিছে দূবৰিয়ে মইয়ে লগৰ আৰু চিনিয়ৰসকলৰ পৰা পুৰা গুৰুত্ব পাইছিলো , গতিকেই প্ৰায়বোৰ অনুষ্ঠানতে আমি অংশগ্ৰহণ কৰিছিলোৱেই , গানৰ ‘গ’ টোও নজনা মই গীত গাবলে সুবিধা পালো , আচলতে গানৰ অ আ জনাবোৰকে গীতৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰে বাবেই মই গানৰ নিৰ্বাচনলেও যোৱা নাছিলো , পিছে বন্ধু কল্পই নেৰে , মই গাবই লাগিব , তাৰ মতে গীতটো মুখস্থ কৰিলেই হ’ল , সুৰৰ কথা নাই , মাথোঁ সকলোৱে গাই যাঁওতে গীতটোৰ কথাখিনি শুদ্ধকে মনতে উচ্চাৰণ কৰি ওঁঠ লৰাই গ’লেই হ’ল !! কোনে জানিব গীত গাইছোৱেইনে ওঁঠেই লৰাইছো ?? বচ্ পায় কোনে আৰু ? বন্ধুৰ কথা মতেই গীতৰ আখৰাত পুৰা ব্যস্ত হৈ পৰিলো , পিছে আখৰাৰ সময়ত মোক পাৰিলে বাকী সকলে পাছলে থাকিলেই ভাল পায় , নহ’লে সকলোৰে সুৰ বেসুৰ হ’বলে অক্কণো দেৰি নালাগে ।
বৰ ভালকৈয়ে পাৰ হৈছিল আমাৰ নৱাগতা আদৰণি , দূবৰিয়ে মইয়ে মোৰ বায়ে শিকোৱা সেই বিশেষ পুতলা নাচৰ লগতে আৰু এটা বিশেষ দ্বৈত অনুষ্ঠানো কৰিলো , সকলোৱে ভাল পালে , বন্ধু টংকেশ্বৰৰ পৰিচালনাত আমি কেইবাটাও সংস্কৃত গীত গালো ( মই গীতত ওঁঠহে লৰালো পিছে ) । আমাৰ গীতাঞ্জলি বৰ্ণালীহঁতে ধুনীয়াকৈ গান গালে , পিছে প্ৰাণজিৎ দা আৰু আত্ৰেয়দাৰ গীতে বাৰুকৈয়ে মুগ্ধ কৰিলে , দুয়োৰে দ্বৈত কণ্ঠৰ গীতে আমাক আকৌ মোহিত কৰিলে । আটাইতকে হৃদয়জুৰোৱা অনুষ্ঠান আছিল নৱদাৰ বাঁহীবাদন । নৱদাৰ বাঁহীয়ে যেন সৰগীয় সুন্দৰতা আৰু গাম্ভীৰ্যতা নমাই আনে আমাৰ বিভাগীয় প্ৰতিটো অনুষ্ঠানত । আনফালে গানবলিয়া ল’ৰাটোৱে কিবা ক’ব খুজিও ৰৈ যায় একো নোকোৱাকৈয়ে , চকুত চকু থ’বলে সাহ নহয় ছাগে , ৰৈ যায় একো নোকোৱাকৈয়ে একো নুবুজোৱাকৈয়ে ।
ইফালে ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ পূৰ্ণগতিত আখৰা আৰম্ভ । আটাইতকে ভাল লগা সময়খিনি হৈছে AT 9 হোষ্টেললে যোৱাৰ সময়খিনি , গালি খাঁও যদিও বেয়াও নালাগে । আমি প্ৰেক্টিচলে যোৱাৰ সময়ত ল’ৰাবোৰে ভলী খেলি থাকে , চিনিয়ৰবোৰৰ মাজত আমাৰ লগৰ দিলীপ থাকেই । দিলীপক দেখিলে সাহস পাঁও । ল’ৰাবোৰে খেলি থাকোঁতে নোজোকায় ঠিকেই , পিছে গোটেই খেলাখন নোট কৰি থয় হ’ব পায় , সেয়েহে পিছদিনা ক্লাছলে যাঁওতে ভাল জোকায় সোপাকে । আমাৰ তেতিয়া জোতা নাছিল , মানে স্প’ৰ্টচ্ শ্বু নাছিল , তাতে আমি কেইজনীমানে চেলোৱাৰ কামিজৰ বাহিৰে অন্য সাজ নিপিন্ধিছিলো বাবে পাম্শ্বুৰ বাহিৰে খেলিবলে যাবলে জোতা নাছিল আৰম্ভণিতে । চেণ্ডেল চোঁচোৰাইয়ে গৈছিলো ভলী খেলিবলে , তাকো চুবুৰীয়া হোষ্টেল বুলি হাৱাই চেণ্ডেল পিন্ধিয়েই যাঁও । দেৱদায়ে আমাক বল কেনেকৈ ছাৰ্ভ কৰে শিকায় , তাৰ আগতে এ’ণ্ড লাইন , ছাইড লাইন , মিডল লাইন কোনবোৰ আৰু এই লাইনবোৰৰ লগত খেলুৱৈ আৰু বলৰ সম্পৰ্ক বুজাই দিয়ে , বুজোঁ কিন্তু পাহৰোঁ সেয়েহে সদায় গালিও খাঁও । আমাক জুনিয়ৰবোৰক পাল পাতি শিকায় খেলিবলে । লভিতাৰ পাল পৰাৰ দিনা আটাইতকৈ জমিছিল , এ’ণ্ড লাইনৰ সিপাৰৰ পৰা লভিতাই জপিয়াই বল মাৰি পঠিয়ালে নেট পাৰ হৈ যোৱাকে পিছে বপুৰীয়ে কি কায়দাতনো বলটো পঠিয়ালে জানো , বলৰ লগতেচোন একেকোবে তাইৰ ভৰিৰ চেণ্ডেলো উৰি গ’ল সমানে । ইফালে মুনমী বায়ে চিঞৰি উঠিল
‘ চিক্সাৰ ‘…….
লভিতাৰ বলে নেট পাৰ কৰিলে যদিও চেণ্ডেল এইপাৰতে ৰ’ল । বহি পৰিলো আমি হাঁহি হাঁহি , দেৱদা প্ৰশান্তদাকে আদি কৰি খেল চাই থকা হোষ্টেলীয়া দৰ্শকমণ্ডলীয়েও প্ৰাণখুলি হাঁহিলে । ইফালে আমাৰ পাছতে খেলিবলে অহা দূবৰিহঁতৰ হোষ্টেলৰ ছোৱালীবোৰেও ভাল ৰস পালে সিদিনা ।
পুৱা ৩.৩০ বজাতে শুই উঠোঁ আমি প্ৰেক্টিচৰ বাবে , জুনিয়ৰ চিনিয়ৰ সকলো , সেই সময়কণ বৰ ভাল লাগে , সকলোৰে সাংঘাতিক ব্যস্ততা , প্ৰতিটো ৰূমৰে পৰা চাহৰ চচ আৰু কাপৰ টুং টাং শব্দ , চেঁপা চেঁপা মাতৰ ফিচফিচীয়া কথা , অলপ পিছতে বাথৰূমত পানী খোলাৰ শব্দ , প্ৰেক্টিচৰ পৰা আহিয়েই গা ধুব পৰাকে পানী বাকেটত ভৰাই যায় , লগতে বাথৰুমত কাপোৰ থৈ নিজৰ নম্বৰ নিশ্চিত কৰি যায় সকলোৱে । সকলোবোৰ নিজৰ কামত নিমগ্ন হৈ থাকোঁতেই মনে মনে এপাক মাৰি আহোঁগৈ ছাদখনত । কানিমুনি পৰৰ ছাদখনৰ সৌন্দৰ্যৰ প্ৰেমত বেয়াকৈ পৰোঁ তাতে কৃষ্ণচূড়াজোপা যিহে জকমকাই ফুলি থাকে , এন্ধাৰতে মায়া জাগে , লাহেকৈ চুই চাঁও , চেঁচা পৰশটোৱে বুকুলৈকে শিঁয়ৰি উঠে , ভয়াতুৰা ছোৱালীজনীয়ে পিছে অলপো ভয় নেখাঁও । ফুল এথোপা চিঙিম বুলি হাতখন মেলিবলে লৈও ৰৈ যাঁও , কিজানিবা ফুলবোৰে তেজীমলাৰদৰেই কৰুণসুৰেৰে গাই উঠে ….
হাতো নেমেলিবি ফুলো নিছিঙিবি / ক’ৰে ছোৱালীনো তই …….
উঃ বুকুখন বিষাই যায় , ক’ৰেনো ছোৱালী বুলিলে কিনো ক’ম মই ? ইফালে জালুকবাৰীৰ এপাহ কৃষ্ণচূড়াৰে খোপা শুৱনি কৰাৰ দুৰ্বাৰ হেঁপাহ । এই একান্তই মনৰ হেঁপাহবোৰ কিবাকে হ’লেও সঁচাই পুৰণ হয় , বৰষুণ সিক্ত কাণিমুনি পুৱা এটাত ছাদলে উঠি গৈয়ে পাইছিলো এথোপা কৃষ্ণচূড়া , বৰষুণত ভাগি পৰা ঠানি এটা । আলফুলে তুলি লোৱা ফুলথোপা লৈ মহা বিপদত পৰিলো , এৰি থৈয়ো যাব নোৱাৰোঁ আৰু লৈও যাব নোৱাৰোঁ , কি কৰা যায় একো ভাবি নাপাই ফুলথোপা আটোমটোকাৰিকে দোপাত্তাখনৰ তলত লুকুৱাই লৈ নামি গ’লো , ৰূমলে নিবলে ভয় লাগিল অলপ , অগত্যা ৰিমকিবাৰ ৰূমৰফালে গ’লো হাতত সাৰে ভৰিত সাৰে । লাহেকৈ দুৱাৰখন ঠেলি সোমাই গ’লো ৰিমকি বাৰ ৰূমলে , দুৱাৰমুখত মোক দেখিব বুলি হয়তো বা প্ৰস্তুত নাছিল ইমান পুৱাই , কিবা কোৱাৰ আগতেই ফুলখিনি দি গুছি আহিলো , নিৰাপদ স্থানত থৈ আহিলো মোৰ বুকুৰ হেঁপাহখিনি ।
ক্ৰমশঃ
নষ্টালজীয়া 