জীৱন উদযাপনৰ দিনবোৰ খণ্ড – ৫৩

ফ্ৰেচাৰ্ছ হোৱা মানেই জুনিয়ৰৰ খোলাটোৰ পৰা ওলাই যোৱা , ফ্ৰেচাৰ্ছ হৈ যোৱা মানেই জুনিয়ৰবোৰ চিনিয়ৰৰ সৈতে সমানে থাকিব পৰা , ফ্ৰেচাৰ্ছ হৈ যোৱা মানেই চেলোৱাৰ ৱিথ দোপাত্তাৰ অৱসান হোৱা , ফ্ৰেচাৰ্ছ হৈ যোৱা মানেই জুনিয়ৰ কালৰ বেছিভাগ ডিউটিৰপৰাই মুক্তি পোৱা , ভিজিটৰচ্ অহাত বাধা কমি যোৱা । বান্ধোনবোৰ শিথিল হৈ যায় যদিও মনৰপৰা কেতিয়াও উন্মুক্ত হ’ব নোৱাৰিলোঁ , জুনিয়ৰৰ খোলাটোৰপৰা ওলাই আহিব নোৱাৰিলোঁ , চিনিয়ৰসকলৰ বেছি কাষ চাপি গ’লো যদিও নিজকে অাসৈ দিব নোৱাৰিলোঁ । ফ্ৰেচাৰ্ছৰ ৰাতি বহুদেৰিলৈকে জুনিয়ৰ চিনিয়ৰৰ ভেদাভেদ নোহোৱাকৈ সকলোৱে ফুৰ্তি কৰিলোঁ , নাচিলোঁ । চিনিয়ৰসকলো যেন তেঁওলোকৰ চিনিয়ৰৰ খোলাটোৰপৰা ওলাই আহিল , মুকলি হৈ গ’ল , মনৰ হিচাপত মনৰ হেঁপাহত জুনিয়ৰহঁতৰ লগত কথা পাতিব পৰা হ’ল । অতিকে খঙাল বুলি ভবা আৰু গোমোঠা মাৰি থকা চিনিয়ৰকেইগৰাকীয়েও যে ইমান প্ৰাণখুলি জুনিয়ৰৰ লগত হাঁহিব পাৰে বা কথা পাতিব পাৰে সেইটো ভাবিবও পৰা নাছিলোঁ ফ্ৰেচাৰ্ছ হোৱাৰ পুৱালৈকে । তথাপিও দুগৰাকীমান বায়ে চিনিয়ৰগিৰি দেখুৱাই আমি যাতে নিয়মবোৰ নাভাঙো আৰু এৰাল ছিগা গৰু নহঁও তাৰ বিষয়ে সোঁৱৰাই দিলে । অৱশ্যে সেইবাৰ আগৰ খঙাল সুৰটোৰ ঠাইত মৰমভৰা অনুশাসনৰ সুৰহে ফুটি উঠিল । ফ্ৰেচাৰ্ছ হোৱাৰ লগে লগেই যে তেঁওলোকৰ মনবোৰ গধুৰ হৈ উঠিছিল সেইটো বৰকৈ অনুভৱ কৰিছিলোঁ

ৰাতি প্ৰায় দুইবজালৈকে আমি নাচিছিলোঁ , গান গাইছিলোঁ , হাঁহিছিলোঁ । তাতোকৈও ডাঙৰ কথা আমি বহুকেইজনীয়ে ছাদত লেপেটা কাঢ়ি বহি অথৱা ছাদতে দীঘল দি শুই ন – শৰতৰ আকাশখন আপোনভোলা হৈ চাই আছিলোহঁত নতুনকৈ আকাশ দেখা মানুহৰ দৰে । ৰাতিৰ আকাশখন যে ইমান সুন্দৰ হ’ব পাৰে বহুতেই হয়তো সেইদিনাহে অনুভৱ কৰিছিল , আমাৰ ৰূমৰ ৰেইন-ট্ৰি জোপাৰ লগত আমি একাত্ম হৈ পৰিছিলোঁ , এটা চেঁচা শিহৰণে ঢৌৱাই নিছিল আমাৰ দেহ , আমাৰ প্ৰাণ , কোনো নামি আহিব বিচৰা নাছিল ছাদৰপৰা । পিছে ৰাতি বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে শীতল মলয়া ছাতি আৰু শীতল হৈ পৰাৰ লগে শৰাইঘাটৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱা তৰাৰ মালাডাল চাই সকলোবোৰ নামি আহিলোঁ । ৰূমত আহি বিচনাত পৰিহে আগদিনাৰ বিষটো আকৌ অনুভৱ কৰিছিলোঁ , তলপেটটো আৰু জোৰেৰে খামোচ মাৰি ধৰিছিল যেন কটাৰীৰে ৰেপি ৰেপি কোনোবাই কাটিহে দিছিল । ডিম্পীবাৰ যত্নত বহুখিনি ভালপাই শুই পৰিছিলোঁ পুৱতি নিশালৈ , কথা পতাটো দূৰৈৰে কথা সেই মুহুৰ্তত একো ভবাৰো শক্তি নাছিল আৰু । ভাগৰ আৰু বিষে জুৰুলা কৰা ছোৱালীজনী বিচনাত পৰাৰ পিছতে টোপনিত লালকাল দিছিলোঁ , পুৱা বহু পলমকৈ সাৰ পাইছিলোঁ , ডিম্পীবায়ে তেতিয়ালৈ মোৰ ভাগৰ দেওবৰীয়া পুৰি সব্জীৰ থালখন আনি টেবুলতে ঢাকোন মাৰি থৈ দিছিলহি ।

ফ্ৰেচাৰ্ছ হৈ যোৱাৰ লগতেই সলনি হৈছিল জুনিয়ৰবোৰৰ ৰেহৰূপ , বেশভূষা । তথাপিও পিছে চিনিয়ৰৰ প্ৰতি কাৰো সন্মান কমি যোৱা নাছিল , সাজযোৰৰ লগতে মনটো সলনি কৰিব পৰা নাছিল , জুনিয়ৰতে ফ্ৰেচাৰ্ছৰ পিছৰপৰাই নামাতিবলে পৰিকল্পনা কৰি থকা বাকেইজনীৰ লগত ছোৱালীবোৰ বেছি আপোনহে হৈছিল । পিছে মইহে পাহৰিছিলোঁ ডাঙৰ কথা এটা । শিক্ষক দিৱসৰ দিনা আমাৰ বৰা চাৰৰ ঘৰলে যোৱাৰ কথা , দূবৰিয়ে মইয়ে ঠিক কৰিছিলোঁ পুৱা ঠিক দহবজাৰ লগে লগে ওলাই যোৱাৰ যাতে সোনকালে ঘুৰি আহিব পাৰোঁ , পাৰিলে ঘুৰি আহোঁতে ফাঁচী বজাৰত এনেই এপাক টহল দি অহাৰ কথা । দেওবাৰে ফাঁচীবজাৰ বন্ধ থাকে যদিও পূজাৰ আগে আগে খোলা থাকে , গতিকেই সোনকালে আহি সৰু সুৰা বজাৰ অলপ কৰাৰ কথা । পিছে আগৰাতিৰ ভাগৰে পাহৰাই দিছিল কথাটো , যেতিয়ালৈ মনত পৰিছিল তেতিয়ালৈ চাৰে ন বাজি গৈছিলেই , ইফালে মই শুই উঠিয়েই সন্মুখত লুচীৰ থাল লৈ লুচীৰ সোৱাদ লোৱাত ব্যস্ত । ঘড়ী চাইয়ে দূবৰিৰ মুখখনলে মনত পৰি একেজাপেই উঠি বাথৰূম পালোঁগৈ । দেৰিযে হ’ব মই খাটাং বুজিছিলোঁ , পিছে আগদিনাৰ কথা কৈ তাইক সৈমান কৰাব পাৰিম বুলি মনতে ভাবি ল’লো ।

পিছে ভবাতকে বেছিয়েই দেৰি হ’ল সেইদিনা মোৰ , সময়ৰ হেৰফেৰ হ’লেই মূৰ গৰম হোৱা আৰু মোক ঠিকছে বকিব পৰা ছোৱালীজনীলৈ বৰ ভয় লাগিল সেই সময়ত । মই জানিছিলোঁ কেনে পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হ’বলৈ গৈ আছিলোঁ । অন্তৰতম বান্ধৱী যদিও দুয়োজনীৰ এটা ক্ষেত্ৰত সাংঘাতিক অমিল । তাই অতি নিয়মানুৱৰ্তী আৰু পৰিপাটি হোৱাৰ বিপৰীতে মই আকৌ কিছুমান ক্ষেত্ৰত বৰ অপৰিপাটী আৰু বিশৃংখল । ( মোৰ বৰ্তমানৰ শৃংখলাবদ্ধ জীৱনৰ গুৰি ধৰোঁতা তাই ) বিশেষকৈ সময়ৰ ক্ষেত্ৰত মই বহুখিনি আওহেলা কৰোঁ তেতিয়া । তথাপিও প্ৰিয় বান্ধৱীয়ে আগদিনাৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি মন কৰি মোক সেইদিনা অলপ দৰদ জনাব বুলি নামি গ’লো মোৰ প্ৰিয় বায়ে ( পেহীয়ে ) হাতৰ শালত বৈ দিয়া কাপোৰেৰে চিলাই লোৱা প্ৰিয় সেউজ চেলোৱাৰ কামিজযোৰ পিন্ধি । তেতিয়ালৈ মোৰ সাঁই বাবা অথৱা আইনষ্টাইন এটা ৰূপো নাছিলগৈ , জপৰা চুলিকোঁচা সামৰি সুঁতৰি বান্ধিব পৰাকৈ দীঘল হৈছিলগৈ । নামি গৈয়ে ৰুণু বাইদেউৰ পি চি অ’ ৰ ওচৰ পাঁওতেই ৰুণু বাইদেউৱে স্বভাৱসুলভ ঢেকঢেকীয়া হাঁহিটো মাৰি কৈ উঠিল

” কি হে ক’ক যাবা ? দূবৰিয়ে কান্দি আছে , নাযায় বোলে ” ।

কথাটো শুনিয়েই বুকুখন চিৰিংকে মাৰিলে যদিও তাইক মাতিবলৈ তাইৰ হোষ্টেলৰ গেইটেৰে সোমাই গ’লোঁ । সোমাইয়েই তাইৰ ৰূমমেট সবিতাবাক দেখি হাঁহিটো মাৰি মাতিবলৈ লওঁতেই বায়েও মোক খঙেৰে ক’লে

” অলপ চিন্সিয়েৰ হ’বাচোন পাপৰি , দূবৰিয়ে কান্দি আছে , তাই নাযায় ।”

দুয়োজনীৰ পৰাই আদবাটতে একেটাই কথা শুনি মনটো বেয়া লাগি গ’ল , কিয় জানো বুকুখন অভিমানেৰে ভৰি পৰিল , এপাচিমান অভিমানে মুখখনো এপাচিমান ওন্দোলাই পেলালে । তথাপিও অভিমানী বান্ধৱীৰ অভিমান ভাঙিবলৈ তাইৰ ৰূমলৈ আগবাঢ়ি গ’লোঁ , পিছে দুৱাৰ মুখৰপৰাই তাইক দেখি ভয় খাই গ’লোঁ । কি কৰি থৈছে নিজকে তাই ? ইমান বিধ্বস্ত হৈ আছে কেনেকৈ ? চকু দুটা ৰঙা পৰি একেবাৰে ওলমি আছে , গালকেইখনো ৰঙা পৰি গৈছে , চুলি আউল বাউল একেবাৰে , কাপোৰ কানিও তেনেই কিবাকে পিন্ধি আছে । তাইক তেনে ৰূপত কেতিয়াও দেখা নাছিলোঁ , তাইক দেখিয়েই ভয় লাগি গ’ল মাতিবলৈও । তথাপিও ওচৰ চাপি গ’লোঁ , খঙতে একো নাই হৈ মোক দেখিয়েই কান্দি কাটি আকৌ আউলী বাউলী । মই জানো সেই মুহুৰ্তত মই তাইক একো ধৰণেই বুজাব নোৱাৰোঁ , মইও অভিমান কৰি গুচি আহিলোঁ তাইৰ ওচৰৰ পৰা । দুয়োজনীয়ে এবাৰলেও নামাতিলোঁ । পিছে ওলাই আহিয়েই মই হোষ্টেললে ঘুৰি যোৱাৰ কথা সেইমুহুৰ্তত ভাবিব পৰা নাছিলোঁ , কাৰণ সাজি কাচি ওলাই আহোঁতেই সকলোৱে গম পাইছিল মই দূবৰিৰ লগত ফুৰিবলৈ ওলাই যোৱাৰ কথাটো । তাতে সেই সময়ত মোক খুউব প্ৰয়োজন হৈছিল একাকীত্বৰ ।

কেৱল মই মোৰ লগতহে নিৰাপদ অনুভৱ কৰোঁ তেনেবোৰ সময়ত , মই কাকো মাতিব বিচৰা নাছিলোঁ , তাইৰো ঠিক একেই হৈছিল । আমি দুয়োজনীয়েই বন্ধুত্বৰ এক সাংঘাতিক অভিমানেৰে অভিমানী হৈ পৰিছিলোঁ । তাই বাৰু ৰূমতে নিজকে আৱদ্ধ কৰিলে বুজি পাইছিলোঁ পিছে মইতো নোৱাৰিম তেনে কৰিব , গতিকেই মুখত যিমান পাৰোঁ সিমান স্বাভাৱিকতা আনি মাৰ্কেটৰ ফালে ওলাই গৈছিলোঁ লক্ষ্যহীন ভাৱে , বাটে বাটে পিছে আগৰ দৰেই মাতবোল কৰি গৈছিলোঁ সকলোকে । মাৰ্কেটৰ বাছ ষ্টপেজত ৰৈয়ে উঠিছিলোঁ ৬নং বাছত । উদ্দেশ্য , লক্ষ্য একো নাই । মৰমৰ ৰবীনদাৰ মেঘালীলৈও এপাকো নাচালোঁ সিদিনা । মই জানিছিলোঁ আনৰ চকুত ধৰা নপৰিলেও সেই মানুহজনৰ অভিজ্ঞ চকুৰপৰা সাৰি যাব নোৱাৰিম কেতিয়াও , আপোন ৰবীনদাৰ আগত অভিমানবোৰ চকুপানী হৈ গলিবলৈও হয়তো তেনেই কম সময় লাগিব । সেয়েহে সেইফালে নোচোৱাকৈয়ে বাছত উঠি পাণবজাৰৰ পানীটেংকিত নামি আকৌ ৰাষ্টাৰ সিপাৰে গৈ জালুকবাৰী আভিমুখী বাছখনত উঠি ঘুৰি আহিছিলোঁ । হয়তো মনৰ ভিতৰৰ ধুমুহাজাক শাম কাটিছিল , হয়তো অভিমানবোৰ কমিছিল , দূবৰিক লগ কৰি কৈফিয়ত দিব পৰাকৈ হয়তো শান্ত হৈছিলোঁ , সেইখিনি সময়ত তাইও চাগে প্ৰকৃতিস্থ হৈছিল মোক মাতিব পৰাকৈ ; মোক বুজিব পৰাকৈ ।

মাৰ্কেটত পুনৰ বাছৰ পৰা নামি পৰিছিলোহি , কিয়নো গ’লো , ক’লৈনো গ’লো বুজিয়েই নাপালোঁ । বাছৰপৰা নামিয়েই লগ পালোঁ পলি আৰু অমৃতাক । তাহাঁত দুয়োজনী আমাক লগ কৰিবলৈকে আহিছিল , তাহাঁতক লগ পাই বুকুত সাহ অকণ আহিল , অন্ততঃ ভবাতকৈ কম কষ্টতে অভিমানী বন্ধুৰ অভিমান ভাঙিব পাৰিম বুলি । তাতে ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ বহুদিন আগৰেপৰাই আমি লগ হোৱাই নাছিলোঁ পলিহঁতৰ লগত , তাতে তাহাঁতে শ্ৰেষ্ট হোষ্টেল পোৱাৰ পিছৰপৰা এনেই ব্যৱধান অলপ আহিছিলেই হোষ্টেলীয়া ছেণ্টিৰ । গতিকেই বহুদিনৰ মূৰত আপোন বান্ধৱীহঁতৰ লগত ভালকৈ সময় কটাবলৈ বৰ মন গ’ল । দূবৰিৰ হোষ্টেল লে একেলগে তিনিওজনী আহিলোঁ । আমি চাৰিওজনীয়ে বহু সময় একেলগে কটালোঁ যদিও তাহাঁত দুজনীয়ে হ’লে ঘুণাক্ষৰেও গম নাপালে আমাৰ দুঘণ্টাৰ আগৰ অভিমানভৰা হিয়া দুখনৰ কথা । কথাবোৰৰ লগে লগে পাতলিছিল অভিমান , অভিমানৰ বোজাটো লঘু হৈ হৈ একেবাৰেই নাইকিয়া কেতিয়ানো হ’ল গমকে নাপালোঁ এজনীয়েও । আমি নিৰ্দোষ , তাতোকৈও নিৰ্দোষ আমাৰ বন্ধুত্ব , তেতিয়াও – আজিও – আজীৱন ।

ক্ৰমশঃ