জীৱন উদযাপনৰ দিনবোৰ খণ্ড – ৬৫

সৰস্বতী পূজাৰ দুঃসাহসিক অভিযানে আমাক আমোদ আৰু AT 9 বাসীক ভাল শ্বক্ এটা দিলে , পিছে তেঁওলোক অতি সিয়ান , পূজা খাবলে আহি পিৰিক পাৰাককে ফুলবোৰ চোৱাতহে লাগিল , টিকেদাদায়ে জুনিয়ৰ কেইজনীমানক চাব্ মাৰি সুধিলেও , পিছে আমাৰ উত্তৰসুৰীবোৰ জানো কম আছিল , জনাকেইজনীয়েও একো নামাতিলে , দুদিন আগেয়ে কিনি অনা বাবেহে ফুলবোৰ লেৰেলি গ’ল বুলি তেঁওলোকৰ ওচৰৰপৰা আঁতৰিল । হাজাৰ হ’লেও , নিজৰ ফুল , আৱেগ অনুভূতি জৰিত ফুলনিখনৰ ফুল , তেঁওলোকে অনুমান কৰি ল’লে চাগৈ আমিয়েই যে ফুলখিনি আনিছিলোগৈ বুলি । তাতে যাৰ যাৰ গাৰ্লফ্ৰেইণ্ড আছিল আমাৰ হোষ্টেলত , তাহাঁতৰপৰা পাকে প্ৰকাৰে ব্লেকমেইল কৰি হ’লেও কথাবোৰ উলিয়াই ল’লে । মুখেৰে নক’লেও সিহঁতৰ চকুৱে অকপটে কথাটো মানি ল’লে , কেনেকৈনো পাৰে প্ৰিয়জনক নোকোৱাকৈ থাকিব ! তাতে বীৰত্ব প্ৰকাশৰ কথাটোও আহি পৰে তেঁওলোকৰ আগত । AT 9 ৰ ইতিহাসত নোহোৱা নোপজা ঘটনা এটা ঘটিল , সন্দিহান ল’ৰাবোৰে পূজাৰ দুদিনমানৰ পিছত গম পালে গোটেই কথাবোৰ , তেঁওলোকৰ বাবে পৰম কৌতুহল সৃষ্টি কৰা পত্ৰলেখিকাৰ সম্ভেদো পালে , তাৰপিছত সেইফালেৰে পাৰ হৈ যাব নোৱাৰা পৰিস্থিতি এটা হ’বলৈ বেছি সময় নালাগিছিল । অৱশ্যে ফুল চোৰ বুলি জোকোৱাও নাছিল , যিহেতু ফুল আমি দা – দক্ষিণা দিহে আনিছিলোঁ ।

সময়ৰ লগে লগে কথাবোৰ সলনি হৈছিল , মানুহবোৰ সলনি হৈছিল , লগতে বহুতৰ মনবোৰো সলনি হৈছিল । আমিও পঢ়াত মন দিছিলোঁ , আগত যিহেতু থাৰ্ড চেমিষ্টাৰ আহি আছিল । নতুন বছৰ সোমোৱাৰ পৰা পঢ়াৰ লগত সম্পৰ্কটো প্ৰায় কমিয়েই গৈছিল , মাত্ৰ সময়মতে এচাইনমেণ্ট আৰু চেমিনাৰ পেপাৰহে দি আছিলোঁ । ডিপাৰ্টমেণ্টৰ প্ৰতিজন শিক্ষকেই নিজৰ সন্তানৰদৰে আঁকোৱালি ল’লে , শিক্ষাগুৰুসকলৰ মৰম আৰু হেঁপাহবোৰ মা দেউতাৰ দৰেই লাগিল , গতিকে ভালকে নপঢ়িলে যে মা দেউতাৰ লগতে চাৰ বাইদেউসকলেও মনত দুখ পাব সেইটো ভালকৈয়ে গম পালোঁ । আমাৰ শিক্ষকসকল সঁচাকৈয়ে বৰ মৰমীয়াল আৰু ধেমেলিয়া আছিল ( বৰ্তমানো ) , তেঁওলোকে বেয়া পাব পৰা কোনোধৰণৰ কাম যাতে নকৰোঁ তাৰবাবে আমি সদা সতৰ্ক হৈ থাকিলোঁ । পিছে সংস্কৃত পঢ়া মুখৰ কথা নহয় , তাতে বেদ বিভাগ । প্ৰয়োজনীয় সময়তকৈ যথেষ্ট কম সময় দিয়াৰ বাবে বহুখিনি পিছ পৰিও ৰ’লোঁ , তাৰবাবে সেইকেইদিনত দিন ৰাত এক কৰি পঢ়িবলগীয়া হৈছিল ।

নপঢ়িলে ৰূমত চুন্নীৰ কাঢ়া নজৰ , তাইৰ চকু মোৰ ডায়েৰীৰ ওপৰতো পৰিল , ডায়েৰী লিখাৰ সময়ো চুন্নীয়েহে ঠিক কৰি দোলে , কেতিয়াবা ভাবোঁ তাই চিনিয়ৰ নে মই ? পিছে মোৰ ৰিজাল্টৰ ক্ষেত্ৰত চুন্নীৰ অৱদান বহু বেছি , চুন্নীৰ সমানে তদাৰকৰ দায়িত্বত আছিল বিজুলী । মই পঢ়িছোনে নাই মাজে মাজে চাই যোৱাটো তাইৰ কাম আছিল , অল্পভাষী ছোৱালীজনীয়ে কেনেদৰে মোৰ দৰে বহুবল্কী এজনীৰ লগত কেতিয়াবা ঘণ্টা ধৰি কথা পাতিব পাৰে ভাবিলেই আচৰিত লাগে । তাইৰ চকুতো সেই একেই অনামী বেদনা । যিটো দেখিছিলোঁ ডিম্পীবাৰ চকুত , চিফুঙৰ চকুত আৰু তাৰ চকুত ( যাৰ চকুৰ প্ৰেমিক আছিলোঁ মই ) । তাই কৈছিল তাইৰ গাঁৱৰ কথা , তাইৰ ঘৰৰ কথা , ঘৰুৱা অৱস্থাৰ কথা , ঘৰুৱা অৱস্থা বহু সময়ত হেঙাৰ হোৱা তাইৰ মেধাৰ কথা আৰু ঢেৰ কথা । অল্পভাষী ছোৱালীজনী সপ্ৰতিভ হৈ উঠে , মোৰ ভাল লাগে , তাই উঠি যাব খুজিলে অকণমান আৰু বহিবলে ক’লে মোক ধমক দি উঠি যায় , মৰমতে মোক নাম দিয়ে কচুগুটি ।

চুন্নীয়েও কচুগুটি বুলিবলে ধৰিলে , জুনিয়ৰবোৰকো নামটো জনাই তাই বৰ ফুৰ্তি পালে , পিছে বাকীবোৰে জুনিয়ৰৰ খোলাটোৰপৰা ওলাই মাতিবলে সাহ নকৰে , ৰূমমেটৰ কথাটো বেলেগ । সেইজনী চুন্নীয়েই ভেলেণ্টাইন ডে’ৰ দিনা সন্ধ্যা প্ৰাৰ্থনা সভাৰ পৰা আহি চিঞৰি চিঞৰি মোৰ কোলাত সোমাই কান্দিব লগীয়া হোৱাত বৰ অসহায় অনুভৱ কৰিছিলোঁ , সামান্য কথা এটাতে তাই বৰ বেয়াকৈ গালি খাবলগীয়া হ’ল , ৰূমমেটক অপদস্থ হোৱা দেখিও চিনিয়ৰৰ চোলাটো পিন্ধি থকাৰ বাবে একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ , তাই একো জগৰ নলগোৱাকৈয়ে বেয়াকৈ গালি খোৱাৰ দৰেই নমিতাকো একান্তই ব্যক্তিগত কথা সুধি ব্যতিব্যস্ত কৰা হ’ল , বেচেৰীয়েও উপায় নাপায় ডাইনিং হলতেই কান্দি পেলালে । সিহঁতক অকণো মানসিকভাৱে সকাহ দিব নোৱাৰি নিজৰ ওপৰতে খং উঠিল যদিও সময়ত সকলো ঠিক হ’ব বুলিয়েই সান্ত্বনা লৈ থাকিলোঁ । ইফালে তিৰুৰ অৱস্থা বেয়া , তাই যিগৰাকী ৰূম মেট আহিল জুনিয়ৰ তেঁও তাইক পুৰা অৱমাননা কৰিলে , কেৱল তিৰুকেই নহয় , বাকী লগৰ আৰু চিনিয়ৰবোৰৰ লগতো অনাকাংক্ষিত ব্যৱহাৰ কৰিলে , তেঁওৰ ৰূক্ষ ব্যৱহাৰত সঁচাকৈয়ে আচৰিত লাগিল , তেনে কিয় কৰিলে অামাৰ অবোধ্য হৈ ৰ’ল । হোষ্টেলীয়া জীৱনত প্ৰথম দিনাৰপৰাই মিলিব নোখোজা ছোৱালীজনীয়ে দুমাহমান থাকিয়েই হোষ্টেল এৰি কোনোবা বান্ধৱীৰ লগত থাকিবলৈ গুচি গ’ল , তিৰুৰ ৰূমলৈ আহিল এম. এড ৰ দিতিশ্ৰী বা ।

পিছে জুনিয়ৰ জীৱন ভালদৰে হাঁহি ফুৰ্তিৰে আৰু কোনো কথাকে গাত লাগিবলৈ নিদিয়াকে উপভোগ কৰিব জনা ছোৱালীৰো অভাৱ নাছিল , শৰ্মিষ্ঠা , ভাস্বতী , ইভাহঁতে সহজকে ল’লে কথাবোৰ , মুনমুনি , দীপশিখাহঁত আগৰেপৰা হোষ্টেলত থাকি অহাৰ বাবে সিহঁতৰ বাবে অসুবিধা নহ’ল বিশেষ । ছোৱালীবোৰে জুনিয়ৰৰ খোলাতেই সিহঁতৰ সুখবোৰ বুটলিব জানিলে ঠিক এবছৰৰ আগৰ তাহাঁতৰ চিনিয়ৰবোৰৰ দৰেই । কোনোবাই তাহাঁতৰ মাজৰে কাৰোবাক লৈ গ’ল আন চিনিয়ৰে নজনাকে সেই জুনিয়ৰ নিষিদ্ধ ছাদখনলে , প্ৰিয় ৰেইন-ট্ৰি জোপাৰ তললে , ৰাতিৰ জোনাকী আকাশখনৰ তললে , দূৰৈৰ শৰাইঘাটৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা জোনাকীৰ জিলমিল দেখুৱাবলে , কলিৰে দোঁ খাই পৰা কৃষ্ণচূড়াজোপাৰ চিৰিলি পাতবোৰ চুই চাবলে ।

এফালে পৰীক্ষা আনফালে আড্ডা । দুয়োটাৰ মাজত তাল মান একোৰে সামঞ্জস্য নাই যদিও দুয়োটা পুৰাদমে চলি থাকিল আমাৰ ৰূমত , চুন্নীৰ সুবিধা অসুবিধাৰ কথা বুজি পাঁও যদিও উপায়ো নাছিল , আলহী আহিয়েই থাকে , আহিলে ভাল লাগে , পিছে ভাবিলে বেয়া লাগে । তাৰ মাজতে পঢ়া শুনা চলি থাকে , বুজি নাপলেই দূবৰিৰ ৰূমলে ৰাতিও দৌৰ মাৰোঁ , তাইও ধমক এটা দি বুজাই দিয়ে । তেনেতে প্ৰায় একে সময়তে হোষ্টেলত জিনাক্ষি আৰু লিলিয়াৰা অসুস্থ হৈ পৰে , জিনাক্ষিয়ে উশাহ ল’ব নোৱাৰা হৈ ঢলি পৰাত লৰালৰিকৈ য়ুনিভাৰ্ছিটি হস্পিতেললৈ লৈ গ’লোঁ , তাত ঠিক নোহোৱাত ৰাতিয়েই তাইক সঞ্জীৱনী হস্পিতেললৈ লৈ গ’লোঁ হোষ্টেলৰ পৰা , তাইৰ লগত ছাঁটোৰ দৰে থাকিল তাইৰ প্ৰিয়জন , আমাৰ লগে লগে থাকিল AT 9 ৰ বহুকেইজন দাদা , ৰাতি এঘাৰ বাৰ বজাতো নিঃসংকোচে তেঁওলোকৰ লগত জিনাক্ষিক ইখনৰ পৰা সিখন হস্পিতেললৈ লৈ যাব পাৰিলোঁ , সেইয়া যে কেনে সম্পৰ্ক আছিল , ইমান আপোন , ইমান অন্তৰংগ , ইমান দ্বিধাহীন । তাইৰ ভাল হোৱাৰ দুদিনমানৰ পিছতে গম পালোঁ আমাৰ জুনিয়ৰ লিলিয়াৰা তাইৰ ডিপাৰ্টমেণ্টতে ঢলি পৰিল ক্লাছৰ পিছত , ক্লাছ শেষ হোৱাৰ পিছত ছোৱালীজনীৰ কিয় তেনেকুৱা হ’ল , কি হ’ল আদি প্ৰশ্নবোৰে আমাক চিন্তান্বিত কৰি তুলিলে , আচফিয়া অঞ্জুমাইও একো বুজাব নোৱাৰিলে আমাক , তাহাঁতে যেনেতেনে হোষ্টেললে খবৰ পঠিয়ালে ।

খবৰটো পায়েই আমি কেইবাজনীও দৌৰিছিলোঁ তাইৰ ডিপাৰ্টমেণ্টৰ ৰূমটোলৈ , গাত চেতনা নথকা ছোৱালীজনী কাঠ এডালৰ দৰে পৰি থকা দেখি বুকুখন মোচৰ খাই গ’ল , সেইখিনি সময়তো আমাৰ কাষত আমাৰ ভৰষা হৈ থিয় দিলে AT 9 ৰ টিকে দা , ৰৌজদা , কবিনদাহঁত । আমি অকণো ভাবিবলগীয়া নোহোৱাকৈয়ে তেঁওলোকে এম্বুলেঞ্চ ঠিক কৰি আমাক লগত লৈ তাইক লৈ গ’ল জি এম চি এইচলৈ , ইমান সহানুভূতি , ইমান সহৃদয় ল’ৰাবোৰৰ আদৰ যত্ন পাহৰিব নোৱাৰি কেতিয়াও । পিছত তাই অলপ ভাল পোৱাত তাহাঁতৰ এজন বিভাগীয় অধ্যাপকৰ গাড়ীৰে নি বায়েকৰ ঘৰত থৈ ৰাতিহে জিনাক্ষি আৰু মই হোষ্টেল সোমাইছিলোগৈ । কথাবোৰ পিছে সাধুকথা হ’ল । সঁচাকৈয়ে হোষ্টেলীয়া জীৱন বিচিত্ৰ , বিচিত্ৰ অনুভূতি , বাৰেৰহণীয়া মনবোৰ একাকাৰ হৈ যোৱা বিচিত্ৰ জীৱন সমাৱেশ ।

আকৌ পঢ়াত মন দিলোঁ , পঢ়াৰ মাজে মাজে কুটকুটকৈ চোবাই থাকিবলৈ চানা , বাদাম সৰু সৰু বৈয়ামত মজুত ৰাখিলোঁ , তাৰেই আলহীও সোধোঁ , ৰিতুৰ হাতত বুমনে দি পঠিওৱা ক’ল্ড ড্ৰিংকচৰ আমেজ লঁও । ৰিতুৱে প্ৰায়েই কিবা লৈ আহে আমালে বুমনৰ ওচৰৰ পৰা ঘুৰি আহোঁতে , কেৱল আমালেই নহয় , গেইটৰ খুৰাহঁতলেও লৈ আহে , সময়তকৈ দেৰিকৈ সোমোৱা ৰিতুৰ বাবে গেইট খোল খায় , বুমন উভটি যায় । তাহাঁতৰ প্ৰেম ঘৰুৱা স্বীকৃতিৰ দিশে আগবাঢ়ে , দুয়ো সুখী হয় মনৰ মতে । এইফালে দূবৰিয়ে জ্যোতিদাক লৈ আৰু জ্যোতিদায়েও দূবৰিক লৈ সপোন সৌধ সাজে মনে মনে , ক’ব খুজিলেও ক’বলৈ নিদিয়ে , তাইৰ অনামী লাজটোৱে তাইক ক’বলৈ নিদিয়ে , জ্যোতি দাক দেখিলেই মোৰ হাত খামুচি ধৰে , তাইৰ গাল মুখ ৰঙা পৰি গ’লেও এটায়ো এটাকো নামাতে । তিৰুৰ মনতো অনুৰাগ বাঢ়ে তাইৰ শৈশৱৰ প্ৰিয়বন্ধুৰ বাবে , অপ্ৰকাশ্য ভাৱবোৰ মোৰ আগত ভাষা হৈ ওলায় , মই চকুহালিৰ কথা ক’ম ক’ম বুলিও এইবোৰৰ মাজতে হেৰায় , মোৰ চকুহাল মোৰপৰা দূৰ হৈ যায় , এবাৰ মাথোঁ এবাৰ চাবলৈ মনটোৱে হাঁহাকাৰ কৰি উঠে , তথাপিও বোবা মনটোৱে মগজুক অনুমতি নিদিয়ে মানুহজনক ভাল পাবলে । জিনাক্ষিয়ে গালি পাৰে ,

“প্ৰেম কৰ ? এনেকৈ প্ৰেম কৰ ? তাতকৈ শুইয়েই থাক , দুচকুৰ সপোন দেখি তাতে সোমাই থাক । ”

পৰীক্ষাৰ আগতে এবাৰ ঘৰলৈ গৈ অহাৰ দুৰ্বাৰ হেঁপাহটোক দমাব নোৱাৰি ঘৰমুখী বাছত উঠিলোগৈ , প্ৰথম ছিটটোতে কাৰোবাক দেখি চক খাই উঠিলোঁ , আচৰিতধৰণে সংযোগ ঘটিল আমাৰ চিনিয়ৰ এগৰাকীৰ , যাৰ লগত বেছিকৈ কথা বতৰা নাপাতিছিলোঁ যদিও ভাল লাগিছিল , ছাদত কাপোৰ মেলোতে প্ৰায়েই মুখামুখি হোৱা বালৈ চাই মাতিলে বায়েও গহীন হাঁহিৰে প্ৰত্যুত্তৰ দিয়ে , বচ্ সিমানেই । বাছত লগ পাঁওতে কোলাৰ কেঁচুৱাকণৰ সৈতে তেঁও ভীষণ অপ্ৰস্তুত হ’ল , মইও কি কৰিম বুজি পোৱা নাছিলোঁ , সহজ হ’ব খুজিও সহজ হ’ব পৰা নাছিলোঁ এজনীও । কথা পাতিবলৈ যেন কথা বহু আছিল , কিন্তু টু শব্দ এটাও উচ্চাৰিব নোৱাৰিলোঁ , আনহে নালাগে কেঁচুৱাটি ল’ৰা নে ছোৱালী , কেইমাহ হ’ল একো নুসুধিলোঁ , হোষ্টেলৰ ছাদত দেখা দেখি হোৱাৰ দৰেই দুয়ো মাথোঁ হাঁহিলোঁ , নামিবৰ পৰত কেঁচুৱাটিৰ টোল পৰা গালখনত অকণমানকৈ মৰম কৰি নামি গুচি গ’লোঁ , তেঁও ও চাই হাঁহিলে । কথাবোৰ হয়তো ইমান অসহজ নহ’লহেঁতেন , যদিহে হোষ্টেলত থাকোঁতেই তেঁও কুমাৰী মাতৃত্বক আদৰি নল’লেহেঁতেন , তেঁওৰ প্ৰিয়জনৰ সৈতে সম্পৰ্কক সমাজে অবৈধ নুবুলিলেহেঁতেন । তেঁও কিমান মনোকষ্টত মাতৃত্বৰ মমত্বৰে সন্তান জন্ম দিছিল সেইয়া হয়তো তেঁওহে বুজিছিল , তেঁও কিদৰে স্ফীটোদৰৰ ভিতৰত একলা দুকলাকৈ বাঢ়ি অহা অজন্মা সন্তানটিক লোকচক্ষুৰপৰা আঁৰ কৰিব লগীয়া হৈছিল তাৰ বিড়ম্বনা তেঁওহে উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল , তথাপিও ক্ষণিকৰ ভুলক তেঁও সাহসেৰে স্বীকাৰ কৰিছিল , তেঁওযে মাতৃ , কেনেকৈ বঞ্ছিত কৰিব পাৰে অকণমান জীউকণক । যিয়ে নহওক , কেঁচুৱাকণ আৰু মাক দেউতাকৰ জীৱন সুখী হোৱাৰ কামনাৰে বাছৰ পৰা নামিয়েই তেলীয়া আমতলৰ থানভাগত মূৰ দোঁৱাই ঘৰলৈ দেউতাৰ লগত খোজ লৈছিলোঁ , আদৰুৱা গাঁওখনি যেন ৰৈ আছিল মৰমৰ জীয়ৰীক আদৰিবলৈ , অনাগত ভৱিষ্যতৰ সুখ কামনা কৰিবলৈ ।

ক্ৰমশঃ