পৃথিৱীৰ সমস্ত কষ্টই যেন মোকেই আৱৰি ধৰিছিল সেইদিনা , মৰমী বান্ধৱীহঁতৰ মৰমবোৰকো নেওচি নিজৰ দুখত নিজেই দুখী হৈ জেদী হৈ পৰিছিলোঁ , সিহঁতৰো মন বেয়া হৈ আছিল , জিনাক্ষি আৰু মোক খুব বেয়াকৈ কথা শুনাইছিল আগদিনা শোভাযাত্ৰাৰ সন্দৰ্ভত । সেই দুখে ভাৰাক্ৰান্ত কৰি থকাৰ লগতে উজাগৰী নিশা , ভোকাতুৰ পেটে জেদটো আৰু বঢ়াই তুলিছিল , বাকী থকা দিন – মাহ কেইটা তাত থকাৰ কোনো মন নাছিল আৰু , বান্ধৱীয়ে কিয় ইমান বেয়াকৈ গালি পাৰিছিল বা সকলোৰে আগত অপদস্থ কৰিছিল আজিও অবুজ হৈয়ে ৰ’ল , হয়তো কিবা পুঞ্জীভূত খং আছিল তাইৰ , গতিকে সুবিধাৰ সৎ ব্যৱহাৰ কৰি উজাৰি দিছিল সমস্ত খং , জুনিয়ৰ থকাৰপৰাই মোক চকুৰ কূটা দাঁতৰ শাল গণ্য কৰিছিল হয়তো , বেহেন্জী টাইপত কিয় থাক বুলি সোধা কথাবোৰো বহু সময়ত এৰাই চলিছিলোঁ ( মইনো মোক কিদৰে সলাব পাৰোঁ ! ) বহুবাৰ মানসিক কষ্ট পাইছিলোঁ তাইৰ কথাৰ পৰা , তথাপিও কোনোদিন মাত বোল নোহোৱাকৈ থকা নাছিল বা , চিধা চিধিকৈ কাজিয়াও লগা নাছিল কোনোদিন । ইহঁতকেইজনীৰ কোনো কথাই টলাব পৰা নাছিল মোক মোৰ জেদ এৰি ওলাই যাবলৈ ।
বৰ কষ্টেৰে নিজকে ৰূমত আৱদ্ধ কৰি ৰাখিলোঁ , মই বুজিছিলোঁ কাৰোবাৰ চকুৱে হয়তো মোক বিচাৰিব , মই নগ’লে অন্তৰত আঘাত লাগিব , তাহাঁতৰ অন্তৰত আঘাত দিব পৰাকৈ মোৰ মনোবল নাছিল , আমাৰ জুনিয়ৰ আচফিয়া , অঞ্জুমা , চুন্নী , মুনমুনি , শান্তা ( শৰ্মিষ্ঠা ) , দীপশিখাহঁতৰ মনত কষ্ট দিব পৰাকৈ শক্তি নাছিল মোৰ । বিশেষকৈ আচফিয়া নামৰ অকণমানি ছোৱালীজনীৰ আকূতিভৰা চকুহালক উপেক্ষা কৰাৰ সাহস নাছিল , তাইৰ হোষ্টেলীয়া জীৱনৰ অন্যতম সাহ আছিলোঁ হেনো , কোনো নথকা সময়বোৰত ৰূমলৈ আহে ছোৱালীজনী , বহিবলে ক’লেও নবহে , তাইৰ মূৰৰ দোপাত্তাখন খহাই লয় , চুচুক চামাককৈ থিয় দি থকা ছোৱালীজনীক ধমক এটা দি বহুৱাব লাগে কাষতে । বহে , একো নকয় । সুধিলে দুটা এটা কথা কৈ গুচি যায় নিজৰ ৰূমলে । সেইজনী আচফিয়াকে ৰাতিপুৱা সজাই থাকোঁতে বৰ আকুলতাৰে তাইৰ দুহাতে মোৰ দুহাত ধৰি কৈছিল ,
” বা , ব’লকনা মোৰ লগত । মোৰ ভয় লাগিছে ”
তাইক সাহ দি কৈছিলোঁ , অলপ দেৰিকে গৈ আছোঁ বুলি । বাকীবোৰে কৈ নগ’লেও বুজিছিলোঁ , নগ’লে তাহাঁতৰ বেয়া লাগিব বুলি । ইহঁতকেইজনীকো উপেক্ষা কৰি শান্তি পোৱা নাছিলোঁ ভিতৰি অকণো , অৱশেষত আকৌ এবাৰ হাঁৰ মানিছিলোঁ নিজৰ ওচৰত , সেও মানিছিল জেদটোৱে , ওলাই গৈছিলোঁ ৰূমত থকা সাজেৰেই , টানিটুনি বন্ধা তেলে টিপটিপীয়া চুলিকোচাও ঠিক ঠাক নকৰাকৈয়ে । ইহঁতকেইজনীয়েও অলপ পাতলীয়া প্ৰসাধন কৰি ওলাই গৈছিল তাহাঁতৰ বেহেন্জী টাইপ বান্ধৱীৰ লগত , মনাকাশ ফৰকাল নাছিল যদিও , স্বভাৱসুলভ হাঁহিটো পিন্ধি লৈ থিয় দিছিলোগৈ কম্পিউটাৰ চায়েন্স ডিপাৰ্টমেণ্টৰ সন্মুখৰ প্ৰফেচৰ্ছ কলনিৰ ফালে সোমাই যোৱা বাটটোৰ আগত সোণাৰুজোপাৰ তলত আটাইকেইজনী । তেতিয়া সোণাৰু কৃষ্ণচূড়ায়ে আকাশ জকমকীয়া কৰি থোৱাৰ বতৰ , পিছে সেইদিনা ৰংবোৰে বাউলী কৰিব পৰা নাছিল মোক , বাটতে দেখি অহা চকুযোৰেও অথৱা তেঁও উদ্বাউল কৰিব পৰা নাছিল , তেঁওক দেখি বুকুৰ ঢুকঢুকনিটো বাঢ়ি যোৱা নাছিল সিদিনা ।
শোভাযাত্ৰাটো আমাৰ আগেৰে পাৰ হৈ গ’ল লাহে লাহে , কোনে কি কৰিছে একো নাচালোৱেই , আচলতে চিনাকি মানুহবোৰৰ চকুত ধৰা পৰাৰ ভয়ত কাৰো চকুলৈ নোচোৱাকৈয়ে উদাসী দৃষ্টিৰে চাই থাকিলোঁ ক্ৰমাৎ আগুৱাই যোৱা শোভাযাত্ৰাটোৰ ফালে । বিচাৰক থকাৰ ঠাইৰপৰা আগুৱাই গৈছিলোঁ অলপ আগলে , বিচাৰকৰ আগত যাতে সকলোতকৈ আগত আহি থকা বনমানুহ ৰূপী আচফিয়া অঞ্জুমাহঁত নাৰ্ভাছ নহয় , আমাক দেখি অলপ হ’লেও সেই এক কিলোমিটাৰ বাট বগুৱা বাই আহি থকা ছোৱালী দুজনী , তাহাঁতৰ পিছে পিছে থকা কুঁজা হৈ আহি থকাৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে সভ্য মানৱৰ ৰূপ লোৱা দলটোৰ ছোৱালীবোৰে সাহ পাব বুলিয়েই আগুৱাই গৈ থিয় দিলোগৈ পলিহঁতৰ হোষ্টেলৰ আগৰ কেঁকুৰিটোত । সিহঁত পাৰ হৈ গৈছিল কাষেৰে , বক্ৰদৃষ্টিৰ মাজেৰে হাঁহিটো চকুৰে সৰি পৰিছিল , কষ্ট কৰি অহা ছোৱালীকেইজনী অৱশ হৈ পৰিছিল বিচাৰকৰ ওচৰ পোৱালৈ , তথাপিও তাহাঁতে মনৰ জোৰ হেৰুওৱা নাছিল , বিচাৰকৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ কেৱল বেনাৰ ধৰি যোৱা ছোৱালীবোৰেহে দিছিল বিষয়বস্তু অনুসৰি । শোভাযাত্ৰাটোৰ পিছে পিছে আহিয়েই মাৰ্কেটৰ আগ পায়েই সোমাই আহিছিলোঁ মোৰ সেন্দুৰীয়া আলিটোৰে হোষ্টেললৈ বুলি ইহঁতক মাত নলগোৱাকৈয়ে । ৰূমত নোসোমাই ছাদলৈ উঠি গৈ বহি থাকিলোঁ বহুপৰ প্ৰিয় ৰেইন-ট্ৰি জোপাৰ পাত গণি গণি ।
হঠাতে হুলস্থুল এটা সোমাই আহিছিল মাৰ্কেটৰ সেন্দুৰীয়া বাটেৰে , কিৰিলিয়াই কিৰিলিয়াই সোমাই অহা ছোৱালীবোৰ কোন বুজিবলৈ বাকী নাথাকিল , তাহাঁতে কিয় ইমান ফুৰ্তি কৰিছিল সেইয়াও নোকোৱাকৈয়ে বুজি উঠিলোঁ । সকলোৱে অভিনন্দনেৰে নন্দিত হোৱাৰ সময়কণত ছাদতে বহি হুকহুকাই কান্দি উঠিছিলোঁ অন্তৰ শুন্য কৰি , নামি আহিছিলোঁ ফুৰ্তিৰ মিছিলটোত চামিল হ’বলৈ বুলি , সপোনৰূপী বাসনাটো পুৰণ হোৱাৰ সুখখিনিৰ অংশীদাৰ হ’বলৈ বুলি , আমাৰ চিনিয়ৰক কথা দিয়া মতেই আমি শ্ৰেষ্ঠত্বৰ খিতাপ পোৱাৰ আনন্দময় সময়কণ উদযাপন কৰোঁ বুলি । সাজু হৈছিল বাল্টি বাল্টি পানী , উল্লাসিত দলটো সোমোৱাৰ লগে লগেই আৰম্ভ হৈছিল পানীৰ খেল , চৌদিশে আনন্দ মাথোঁ আনন্দ বিয়পি পৰিছিল , শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেল হোৱাটো খাটাং হৈছিল আমাৰ হোষ্টেল । নাচি বাগি আনন্দ ফুৰ্তি কৰাৰ বাহিৰে কাৰো একো ভবাৰো মন নাছিল , সিহঁতৰ সমানে নাচিছিলোঁ যদিও অন্তৰৰ শোকটো উজাৰি আহিছিল , কটূ কথাৰে থকা সৰকা কৰা বান্ধৱীয়ে পাহৰি পেলাইছিল হয়তো আগদিনাৰ কটূক্তি খিনি , জানিয়েই বা নাজানিয়েই মোৰ হাতটোও খামুচি ধৰিছিল নাচি থকাৰ মাজতে ।
আমাৰ হোষ্টেল আনন্দময় হৈ থকাৰ সময়তে পিছে অনশনত বহিছিল আন এটা হোষ্টেল , RCC 1 boys hall বহিছিল অনশনত , তেঁওলোকৰ মতে অন্যায় হৈছিল তেঁওলোকৰ লগত , Mr. GU ৰ খিতাপ লৈ মনোমালিন্য ঘটিছিল ছাত্ৰ একতা সভাৰ লগত , ন্যায় বিচাৰি অনশনত বহিছিল সকলো এৰি । ল’ৰা হোষ্টেলবোৰৰ প্ৰতি বছৰেই কিবা নহয় কিবা এটা গণ্ডগোল লাগিছিলেই , দুটা বছৰৰ অভিজ্ঞতাই তাকেই বুজায় দিলে । তেঁওলোকৰ অনশনে সামৰণি অনুষ্ঠানৰ গতি মন্থৰ কৰি পেলাইছিল , কি হ’ল পাহৰিলোঁ , কিন্তু ৰাতি এপৰলৈকে ভি চিৰ আৱাস ঘেৰাও কৰি থকা ল’ৰাহঁতক শান্ত কৰিবলৈ পুলিচ মাতিবলগীয়া হৈছিল , পুলিচ অহাৰ পিছত সমাধান ওলাইছিল হয়তো , শান্ত হৈ ল’ৰাবোৰ নিজৰ হোষ্টেললৈ গৈছিলগৈ , আকৌ যোগদান কৰিছিল ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ শেষ সন্ধ্যাটোত । ভাগৰুৱা য়ুনিভাৰ্ছিটিখন ভাৰ্ছিটি ৱিকৰ সেই বছৰৰ শেষ সন্ধ্যাটোত মুখৰ হৈ পৰিছিল । জাক জাক প্ৰাণৱন্ত হাঁহিবোৰ উচ্ছল হৈ পৰিছিল , ল’ৰা হোষ্টেলবোৰে হোলোঙাৰ দৰে ভাৰ মাৰি একোডাল লৈ আহিছিল হোষ্টেলৰ পুৰস্কাৰবোৰ কড়িয়া অঁৰাদি আঁৰি নিবলৈ । মনে মিলা যোৰাবোৰ হাতে হাত ধৰি বহি পৰিছিল অ’ডিটৰিয়ামৰ শেষৰ ফালৰ আসনবোৰত , মনভৰি উপভোগ কৰিছিল নিজৰ আপোনজনৰ লগত কটাব পৰা তেনেই অকণমান সময়কণ ।
নেট পৰীক্ষাৰ বাবে পঢ়িবলৈ আছে বুলি যোৱা নহ’ল বহু অপেক্ষিত সন্ধ্যাটোলৈ , দুদিনৰ পিছতেই যিহেতু নেট আছিলেই গতিকে কথাটো মিলিও গ’ল , যোৱা নহ’ল শ্ৰেষ্ঠত্বৰ পুৰস্কাৰটো লোৱাৰ সময়ত বুকুৰ ঢুকঢুকনিটো অনুভৱ কৰিবলৈ , পুৰস্কাৰটো চুই চোৱাৰ হেঁপাহকণ বুকুতে সাৱটি সাজু হ’লোঁ পুনৰ এক উজাগৰী নিশা কটাবলৈ । সন্তুষ্ট হ’ব পৰা নাছিলোঁ নিজৰেই সিদ্ধান্তত , তথাপিও কিবা এক জেদ নে খঙে যাবলৈ অনুমতিও নিদিলে । ছোৱালীবোৰ যেতিয়া হৈ হাল্লা কৰি দোভাগ ৰাতি হোষ্টেল সোমাইছিলগৈ তেতিয়াও নিঃসাৰ হৈ পৰি ৰ’লোঁ ৰূম নং ৪৪ ৰ বিচনা খনতে চকুলো টুকি । ঠিক সেইখনিন সময়তে চেনিপুল পাৰ হৈ পলিহঁতৰ হোষ্টেল পোৱাৰ আগৰ পুলটোত বহি আছিল কান্দি আউলী বাউলী পলি তাইৰ হোষ্টেলৰ আন কেইবাজনীৰ সৈতে । আগৰ তিনিবছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ হোষ্টেলটোৱে সেইবাৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ সন্মান পোৱাৰ পৰা বঞ্চিত হোৱাৰ দুখত ভাগি পৰিছিল , পলিক কোনেও নিব পৰা নাছিল হোষ্টেললৈ , কান্দিছিল তাই কেৱল কান্দিছিল । মিতালীহঁতৰ বুজনিয়েও তাইক টলাব নোৱাৰিছিল ৰাতি দুইবজালৈকে । তাইৰ কান্দোন আৰু মোৰ কান্দোন ক’ৰবাত একাকাৰ হৈ গৈছিল ওচৰত লগ নোপোৱাকৈয়ে ।
ক্ৰমশঃ
নষ্টালজীয়া 